70 GERARDI REGNERI FOCKENS 



conjuncta autem cum altiludine poli l, praebet: 



tempore t . , . . d" -zz l — a 



tempore t,, . . . d" z=. l — s, 

 Differentia est ; 



d," — d" z= % — z, 



quae formula indicat, declinationis variationem immunem -esse ab altiludine poli, ap- 

 qualem autem esse varialioni distantiae zenithalis. Ergo si constaret , quadrantcm per 

 sex menses , invariabilcm situm et collimationem eandem habuisse , nil quidquam hac 

 observatione foret expeditius: sed cum illud nulle modo statui possit, intelligitur , in qiia- 

 vis observatione coUimationis vitium exacte cognoscendum esse. Jam rero , quod est 

 grave hujus instrumenti incommodum , vitium illud indicare ipse quadrans nequit. 

 Propterea adjungendus est ei sector zenithalis , cujus unicus est usus , ut conversione 

 indicet veram alicujus stellae a vertice distantiam , quae comparata cum indicatione 

 quadrantis , suppeditet quantitatem , omnibus deinceps indicationibus quadrantis sensu 

 justo adplicandara. Hoc fere modo tarn Grenovici , quam Oxoniae , duo quadrantes mu- 

 rales, alter borealis , australis alter, uno sectore zenithali secum invicem antehac conjun- 

 gebantur , ut e duobus quadrantibus existeret tanquara unus semicirculus ingens. Quae 

 cum sit natura quadrantium, mihi quidem non est dubium , quin arcendum sit ab hac 

 quaestione illud instrumentum , neque mirum accidit , ad eam illud , praeter Cassiniura 

 anno 1717, quod viderim , neminem adlübuisse. Sed hie in Ärjo occupatus erat , quem 

 profecto non capiebat sector zenithalis Parisiensis. Sed neque ad Sirium. fuisset descen- 

 dendum : quasi enim ex horizontis vaporibus subito illud erutum foret , quod in sereni- 

 late zenithali nondum apparuisset ! 



§ 5. 



Posteaquam sagax Visiburiae observator errorem detexit veteris quadrantis muralis, 

 quo Grenovicensis utebatur astronomus , factum est anno 1812, simulatque Maskelynio 

 successit Pondius , ut quadranti substitueretur circulus totus muralis, cujus et inven- 

 tionem et constructionem astronomia debet Trophtono, Huic tanquam aemulus accessit 

 anno 1825 circulus Jonesianus , eidem muro er opposita facie ita affisus , ut axes effi- 

 ciant eandem lineam rectam. Tertius Africam ornat. 



De circulo itaque murali haec sunt animadvertenda (•). Artifex , missa libella , li- 



neaque plumbea , distantias siderum non a zenitho , sed ab ipso poIo , puncti zero in- 



" ' ' - ' " ' Star 



(*) Pearson, PracUcal Astronomy, II. 47«. 



