C M M E N T A T I A S T R N M I C A. 2S 



§ 6. 



Sequitur, ut de circulis meridianis agamua. Hi aul generis sunt Germanici , id esl 

 Reichenbachiani , aut Anglici , id esl Trophtoniani. 



ütrumque genus , si a circulo mentem abstraxeris , perfectum praestabit tubum culminato« 



rium , volyentem circum axin. Reichenbachius circulum , in eodem piano duplicem , duo» 



rum pedum radio ductum , «acte divisum , cet. , alteri adaptavit axeos eslremitati, Exter- 



nus portal divisionem , situ autem immotus suo tenetur brachiis quibusdam ferreis : internus 



portat nonium , cum tubo autem invariabiliter junctus circumvolvitur. Fossil etiam estemus 



pouii loco adhiberi, quo facto circulus Reichenbachianus aliquid cum circulo murali 



commune haberet , sed illud haberet tarnen excellentius , quod axis utrinque suppoitatus 



converti possit. 



. Troughtonus anno 1808 pnmum confecit Iransitus, qui dicitur, circulum, quo initio 



usus est Groombiidgius , postea Southius. Hoc quidem instrumento nil quidquam adhuc 



mihi aut ad usum simplicius , aut ad formam elegantius, aut ad eventum exactius ex- 



cogitatum esse videtur. Artifex circulum , in planis parallelis duplicem , quatuor pedes 



Jongum , ad 5' utrimque diyisum , medio adfixit axi , ita ut telescopium quinque pedum 



jntra laminas , ütrumque connectentes annulum , invariabiliter haereret : tria autem mi- 



cromctra mieroscopica , postea quatuor insuper , circum limbum disposita , utrique adfixit 

 columnae. 



In circulo Reichenbacbiano punctum zenithale libeüa , in Trophtoniano autem linea 

 plumbea , per tubum telescopio perpendiculavem demissa , cognoscitur. Hujus lineae offi- 

 cium est, ut connectat eventus , quos ambae dent circuli Facies, ante et post reversum 

 axem , et prodat errorem indicis. Illud fortasse habet aliquid incommodi , quod , 

 ni spe fallor , unico addito microscopio , possit evitari. Praeterea autem , quod moris 

 est in circulo Reichenbacbiano , Troughtouianus eliam ita potest , imo amat , usurpari , 

 ut absque omni et libella et linea plumbea punctum circuli polare defmiatur. 



Circulus Reichenbachianus postremo tempore per universam continenlem aslronomi- 

 cam, id est, Germaniam et Russiam , invaluit : nee, quid utililalis attulerit , cuiquam 

 obscurum esse opinor. Quod autem ad parallaxin atlinet , juita methodum adscensio- 

 Hum a Besselo et Struvio, juxla methodum decliuationum a nemine usurpatus fuit. 

 Circulus Trophtonianus in manibus Groombrigdii promovit astronomiam. Sed catalogus 

 promissus 30,000 observationum circumpolarium nondum prodiit , quae utrum ad paral- 

 laxin aliquivl facturae sint , non liquet. 



Ergo non est , quod diutius his instrumentis , quamvis pretiosissimis , immoremur. 



K " S 7. 



