COMMENTATIO ASTRONOMICA. 131 



« foramen exiguum , prius conspexeram. Ductis autem in se ^|j et j^^ , fit s^ jy^. Er- 

 « go eousque contracto sole , vel eousque remoto, (erit enim cffeclus idem) ut diameter 

 « ejus Sit jyg-g'j cjus , quem in coelo intuemur, superest illi lux quae Sirii luci non ce« 

 « dat, Solis vero eousque remoti distantia erit necessario , ad eam quam nunc habet , 

 « ut 27664 ad 1 ; et diameter paulura exeedet 4 scr. tertia. Itaqiie cum aequalis ei Si- 

 « rius ponatur, sequilur Sirii quoque diametrum tolidem esse ejusmodi scrupulorum; 

 « distantiamque itidem, ad eam qua a sole absumus ut 27664 ad 1, Quod quam in- 

 « credibile sit intervallum, apparebit eadcra rs^tione quam in aestimanda solis distanlia 

 (( adhibuimus. Nam si 23 annis opus habebat tomienli beliici globus , contiuua velocilate, 

 « quanta exploditur, incedens , ut a Terra ad Solem perveniret; jam numerus 27664 vi- 

 « cies quinquies ducendus est, atque ita fiunt 691600, adeo ut pene septingenta anno- 

 « rum millia insumpturus sit globus, in tanta celeritate sua , priusquan ad proximas 

 IH Stellarum inerrantium perveniat. Atque ad has Stellas serena nocte oculos circumfc« 

 ■« renies , quantum horum judicio comprehendere possumus , vix aliquot milliaribus supra 

 « verticem eas exslare putamus. Quaesivi vero de proximis tantum. Caeterae enim 

 « cum , ut jam diximus , iis spatiis in ulteriora coeli recedant , ut non minora siat dein- 

 « ceps a propioribus ad sequentes , quam a sole ad istas , quanta immensitas superest ! 

 « Si enim plures quam mille , nudo visu notantur ; lelescopiis vero decuplo aut vigecuplo 

 « ainplius; quomodo sciri polest aut definiri, quanta sit multitudo ulteriorum quas 

 « neque hoc auxilio attingere licet ; aut quis numerus nimis magnus dicendus est , si ad 

 « Dei polentiam spectemus ? Etenim , saepe haec cogitandi mihi , in menlem venit , tan- 

 « tum in primis numerorum exordiis calculos onmes uostros versari. Esse enim in serie 

 « eorum infinita , qui non tantum viginti aut triginta , aut centum , aut mille notis scri- 

 <f bantup in progressione nostra denaria ; sed qui tot characteribus constent , quot arenae 

 « grana in tola Telluris mole conlinerenlur. Quis vero dicere audeat tali numero no« 

 « majorem esse multitudinem stellarum inerrantium ? Nam longe ulterius progressi sunt , 

 « qui infinitam esse dixerunt; ut Veterum aliqui, atque etiam Jordanus Brunus; qui 

 « pluribus argumenlis hoc se evicisse pulat , sed ut mihi videtur , parum firmis. Nee ta- 

 <( men conlrarium quoque perspicuis ralionibus probari posse existimo. lUud couslat , 

 « spatium naturae universae infinite undique protendi; at nihil obstat, quin ultra defi- 

 « nitam stellarum regionem , res alias kmumeras Seus effeccrit , a cogitatjonibus nostris, 

 «•aeque, ac sedibua, remolas. " 



Haec itaque fuere etiam ingenii potius scinlillae, quam industriae speeimina. Sed jam 

 ßobis ventam est ad aliud genus observalionum , quibus haec praefatur Baillius (*). 



« Oa jage bien que le. mouvement de la. terre » te syslfime de Coperaic , conlraire au 



« te- 



(*) L, L, IL p. i52. 



R 2 



