COMMENTATIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. fi» 



§ 2. 



ImUculur , u/rumyue phaenomenon habendum esse pro vt'rium vitalium effeclu. 



ülramque corporis facultalem a virium Tilalium ralione rcpelendam esse , nullutn est 

 dubium. Ab bis quippe viribus omnis pendet , quae in corpore fit , stimulorum per- 

 ceplio alque corporis in eosdem reaclio. Exstincta , quae omnibus partibus iiifusa est , 

 principii vitalis vi , nulla irritamenta corpori admota , vel sentiri , vel in partes alias pro- 

 pagari valent. Unde apparet , vera Sympathiä organicd eo magis et eo luculentiiis in- 

 fitructa esse corpora , quo perfectiori vila sint praedila. Ut enim non solum in parle, 

 ad quam viA direcla admovelur slirau'us, excitetur perceplio atque reactio, sed etiarn 

 in parlibus aliis producatur vel par vel dispar perpeliendi aut agendi ratio, utique con- 

 currere debent vires vitales, quarum imperio omnes, quae in corpore fiunt , actiones el 

 mulalioncs subjectae sunt. In hunc igilur locum transferri possuut verba Medici Veteris: 

 qiiaeciimque male patitur bomo, ea omnia a viribus repelenda sunt ( i ). Ex ipsis adeo 

 Biologiae legibus quaecunque in corpore humano fiunt , proxime explicanda sunt. Quam- 

 vis enim organica partium structura, mateiiss ipsa, e qua partes compositae sunt,, aliae- 

 que, quae bujus generis sunt, conditiones in censum saepe venire debeant , ut actione» 

 et funclioncs corporis inleliigantur , virium vitalium tamen prima ratio habenda videlur. 

 Quapropter improbanda est eorum Medicorum agendi ratio qui in fonlibus Sympathiae 

 jndagandis occupati in sentenliam aliquam exlremam abierunt. Ad duos quippe scopulos 

 muhi Physiologi acti sunt, siquidem alii corporis fabricae unice rationem habentes, 

 cuncta explicari posse ex vario partium situ nexuque crediderunt ; alii contra , spretis bis 

 Omnibus, a sola vitali aura , corpus et singulas ejus partes animanle , totam hanc con- 

 spirationem perfici contenderant et argumentis probare conati sunt. Priores, quorum 

 sententias Capite Tertio indicabimus , ex organica corporis fabricä sympathica et an- 

 tagonislica phaenomena derivarunt. Inter posteriores recenseri nierclur Clarissimus Whyt- 

 t-ius (2), qui principio senlienti seil jreew/i' omnes partes tribuit , neque quicquam e 

 nervorum nexu cum ratione explicari posse contendit. Ab bac quoque parte ttelisse vi- 



den- 



Hufelandiusj in Encyclopädisches ^''^rlerbuch der Medicin. Trisscnsch. in t. Antago^s|nf^s , ,11 Ui^ 

 leilin 1828: fag. 637 .seqq. ,,.,,'., ,\. .vi.» ^oVi , i 1 » w 



( ■ ) Scriptor Libri de prisca Medicina : t^a xaiKTaiiii ävßparoi, xdvrx cari duvdfisuv ylverai. ■; ' 

 (») R. W'Bylt, Verhandeimg over de natuur , oorzaaken en geneezing der Zenuwzieklens , ens. 

 Cit liel En^elsch vcrtaald enz. door L. Bicker, Rolterdam 1767. 8°. pag. 61, iu sota. 



B 



