12 P. H. S U R I N A R 



iii Elcmentis MeJicinac sciipscrat ( i ) : «In omnibus vitae slalibus , horao et relicjuaa 

 « aniraantes a morluis se , vel alia quavis inaniini maleria , hac sola proprielate dific« 

 « i'iinl : quod exlernis rebus et quibusdain sui propriis actionibus, sie adfici posaunt, ut 

 « ipsis vivis propria , suae actiones, eflicianlur. Quod dicUim , quidcjuid in rebus vitale 

 «est, compreheudit , eoque ad plantas pertinet." Haue quippe Brunonis deGnitio« 

 iiem multi recenliores scriptores amplexi sunt, et inlcr hos Clarissimus quoque Brous- 

 sais eandem laudavit et suam fecit (2), Neque negari polest, cam mulla habere qui- 

 bus commeudetur , licet non ab omni parte videalur probanda. In eo nempe laude 

 digna est haec de naturd vitae senlentia , quod optime facere possit ad ea , quae homi» 

 ni et animalibus propria sunt , interpretanda , et ad indicandam rationem quae inier Cor- 

 pora intercedit vilalia et vitd carentia. Si aulem vita habealur pro slimulorum exlerno- 

 rum effectu, monenduni est, ipsius vitae originein peuilus nos lalere , eamque non a so- 

 lis rebus extcrnis repeti posse. Quamvis enim causae exlernae continuo in hominem et 

 reliqua Corpora organica agant, et quamvis haec ab iis pracsertim excitenlur et pabu- 

 luin vilae aceifiiant, assidua tamen oblinet lucta inier corpora , quae vitä sunt praedita 

 et destiluta. Quapropler vila potius dici merelur ea facultas , qua corpora quaedara , 

 per tempus aliquod statutum , pleno et absolulo virium physicarum imperio subtrahun- 

 lur. Est igitur vita assidua quasi vicloria , quam de rebus externis et de slimulis sibi 

 infestis, reportat. Quamdiu corpus nostrum resislere et obluctari polest polenliarura , 

 quae exlernae vocanlur , aclioni , vila duralionem et inlegritatem suam tuelur. Praeva- 

 knle autem eorum, quae externa sunt, in corpus actione, neque vires habente corpo- 

 re , quibus eorum imperio sose subtraliat , vita terminatur in mortem , id est in condi- 

 lionem eam , in qua plena et absoluta obtinuit virium physicarum de iis , quae vitale« 

 vocanlur , vicloria. 



§ 4. 



De praecipuis virium vitalium proprietatibus, 



Si vim vitalem, quae solidis partibus inest, accuralius consideremus , duae se produnt 

 facultates, facultas nempe Stimuli aclionem percipiendi vel sensili/as , et facultas alia, 

 quA ad stimuloium perceptionem se conlrahunt partes, vel reaclio, Sensilüas illa noa 



cou- 



( I ) J. Bruno, Element, Medic. eil. aa. EdinK 178^. § X. 



(1) ■ La vie de l'animal ne s'eutretleat qiie pur les Stimulans ext^rieurs; et tont ce qui augm«Bt« 

 lee ph^omines Tilaux est slimtilant," Vidü, Proposilions de Uliäecine ft". 1. 



