COMMENTATIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. 15 



roborC', duralione, et manifesta aut magis obscura ratione. Est autem omnis reactio 

 vel ad solam partem irritatam restricta , vel lalius diffusa et in parlibus quoque remotio- 

 ribus notabilis. De utroque reactionis genere data operä dicendum est, quia ex hac po- 

 liasiiuum diversitate Sympalliiae et Antagonismi ratio explicanda est. 



§ s. 



De idiopalhica stimulorum actione , parliumque in eosdem reacfione. 



Eam habenl Stimuli proprietatem ut vel in eadem parte, ad quam vid directd admo- 

 vetur irrilamentum , vel in partibus dissilis suam producant reactionem. Priorem illam 

 seu idiopalhicam stimulorum actionem et partium in eosdem reactionem luculenter vi- 

 demus, ubi v. c. digitus aquae caüdae immissus sibi inflammalionem coutraxerit loca- 

 Jem , absque eo ul intlammatio alias partes simul dctineat , vel febrem universalem pro- 

 dueat. Praelerea ejusmodi stimulorum eorumque effectuum notissimum exemplum ba- 

 bemus in Erysipelale excitato a vesicalorio vel alio stimulo in cutem agente. Hinc fae- 

 minae quae gcnarum rubedinem arte promovent , minio aut alio cosmetico usae , non 

 rare laborant Erysipelatc occupaute ea tantummodo loca, quibus materies fuerit ap- 

 plicnta. 



Si vero quaeratur , quomodo agant irritamenta , quae non nisi localem reactionem exci- 

 tant , respondendum videtur stimulos singularem partem afficientes nervorum auxilio 

 transferri ad sensorium aliquod commune, quod mente vel conscia vel ignorante eos ite- 

 rum transmittat ad ipsum locum irritalum non autem ad alias corporis partes: hinc igi- 

 lur fit quod et perceplio et reactio in sola fiat parte corporis irritata. 



Licet autem multi inveniantur Stimuli , qui in eadem parte in quam directe agunt , 

 suam proprie producunt reactionem eamque dein per Sympal hiam cum aliis organis 

 communicant, Broussavio tamen non assentiendum esse judicamus, ubi asserit (i)- 

 omnes stimulos idiopathicam proprie habere actionem et reactionem , quas dein per 

 »ympathiam cum aliis communicant. Dantur enim ejusmodi Stimuli , qui , eodem tem- 

 pore quo cum universo organismo communicantnr, universalem praebent reactionem, 

 quemadmodum electricitatis effectus salis demonstrant ; praeterea Stimuli interni qui a 

 corporis actionibus , quales sunt circulatio , respiratio, actio nervorum , aliae, producun- 

 tur , universalem magis quam localem provocare reactionem videntur. Denique ad refu- 

 tandam Medici Franco-Galli senlenliam praeclare facere videtur observalio notalu dig. 



nis- 



(i) Vidd. Propositions de Med^cinei \U, yHl, LXII, LXUI, L.\1V et loci« aliii. 



