COMMENTATIO ad QUAESTIONEM JIEDICÄM. 17 



et quo parcior sit slimulorum in ea agentiutn numerus, eo magis quoque reactio, quae 

 in stimulos fit, ad solum locum irritatum restricla esse solet. Neqiie tarnen credendum 

 est, in plantis numquam observari phaenomena, quae vocantur sympathica. Contra- 

 rium docent experimenta a Doct. Fodera insliluta. Vidil nempe vir Experlissimus 

 in Mimosä pudicä ea solum foliola contrahi , quae leviter manu tanganlur , hanc autem 

 contractionem in foliola vicina propagari , si Stimulus gravior ad foliolum aliquod ad- 

 moveatiir, id est , si pungatur aut radiis solaribus lente vitreä concentrati« uralur: lunc 

 quippe post reactionem idiopathicam manifeste excitari sympathicam, expertus est Vir 

 Doctissimus (i). Similes observationes de Molluscis , de Annulatis, aliisque animalibus, 

 loco inferiori conslitutis, notavit Vir Doct. (2), quae tarnen experimenta repetenda es- 

 se videnlur, ut accuralius de irritabilitale perfectioii aut imperfectiori eorum animalium 

 constet. 



In corpore autem humano phaenomena ea , quae irritationera et reactionem sympathi- 

 cam indicant , maxime manifesta sunt, ita ut nullum sit orgnnorum genus, quod iisdem 

 sit destitutum. In irritatione igitur sympalhica partium, non solum ea pars rea^-it, ad 

 quam Stimulus via direcld fuit admotus, sed aliae quoque partes afficiuntur, quae ma- 

 gis minusve remotae sunt. Ne vero afFectiones sympathicae confundantur cum aliis ad 

 duplicem praeeipue conditionem attendendum est: 1) ut affectio secundaria aliquam 

 habeat cum primarid convenientiam ; 2) ut partes, quae intermediae simt inter Orga- 

 na, in quae prima fuit Stimuli actio, et ea quae per consensum fuerunt affecta , nullo 

 modo patiantur. Quod autem ad indolem irritationis et reactionis sympathicae attinet 

 ea duplicis generis est, id est, vel similem , vel dissimilem sentiendi et agendi rationem 

 «shibet. 



§ 7- 



De viribus vitae , compostta ea percipiendi et reagendi facultate , in statu sano 



instructis , ut in corporis integritate servanda conspirent , ut perfecta sit 



functionum harmonia et aequabilis sit virium vitalium fluxus. 



Si qiiis accurate ad corporis huniani strucluram et conformationem attendat, non so- 

 lum mirabitur partes singulas ita esse constitutas ut perfecte ad suum finem facere pos- 

 sin t , verum etiam tenerrima et sensilissima corporis fabrica eum docebit, homini pluri- 



ma 



( I ) Vid, M. Fodera, üecherches sur les sjmpalhies et sur d'autres phenomines , qui sont orii- 

 TUiirement attribues , comme exclusifs , au Systeme nerveiuc , Paris iSaa. 8». pag. la seqq. 

 (a) L c, pag. 10 seq. 



c 



