lÜ P. n. S U R I N G A R 



ma morbonim messe seniina , eumque a natura ad mor'ios esse dispnsiliim. Qiium 

 praeterea res exteriiae , in quibus homo versalur, quasfjtie ncc evilnre ncc qiiibus carere 

 horäo polest, variam et saepius nocivam praestent actionera, intelligi ferc nequit ho- 

 minem sanura vegetumque saepissime vivere. Haec vitae integritas et sanitatis freqiien- 

 tia maximam partem exjjlicandae videnlur ex praeclara senliendi et agendi liarmonia , 

 miae inter pleiasque corporis partes animadvertitur. Multo major enim esset numerus 

 morborum et vis homines prospere valerent , nisi inier plunma , quibus corpus instru- 

 ctum est , Organa arclissimum haberelur affiuitalis et cognalionis vinculum , vel contraria 

 quaedam actioais et virium ratio, quae conlinuo impediunt , quominus vita et sanitas 

 hominum lurbentur. His quippe facultalibus , quibus omnia in corpoiis inlegritate ser- 

 Tanda conspirant, hominem inprimis prae aliis corporibus organicis excellere videmus. 

 Quamvis exempla in Paragrapho praccedenli allala doceant , cjuäraodi pliaenoraena non 

 penilus deficere in vegelabilibus ; in his tarnen admodum exigua sunt, experientia do- 

 cente, in plautis singulas fere partes sine reliquorum auxilio nutriri et vivere posse et 

 plerasque piantarum partes , et vel ipsum truncum aut caulem , penilus posse auferri sine 

 CO , ut planta morialur , quoniam radix de novo ea evolvit Organa , quibus ad incre- 

 nienlum et nulrllioaem iiidigct ( i ). Siiuilc quid observalur in auimallLus inCmi oidi- 

 nis , ita ut non solum organorum , quae corpus compouimt , sed etiam virium , quibus 

 corpus animatur, ratioae , longe ab iisdem differat homo. 



In homine igilur et animalibus perfeclioribus hac composita percipiendi et reagendi 

 facullate vires vitales pcllent , ut inier varias corporis funcliones justum sit aequilibrium 

 et perfecta harmonia. Siugula enim, quae in corpus agunt, irritamenla sanitatem facil- 

 lime lurbarent, si ab una solum parle perciperentur aut non nisi localcm excitarent re- 

 aclioncm. Ad aequabilem igilur virium vilalium fluxum composila ea , qua corpus in- 

 slructum est , percipiendi et reagendi facultas quam plurimum confcrl. Si autem ae- 

 quabilem vitae fluxum lurbaverint itnpedimenta externa , arctissimo praecipue partium 

 consensu , turbalum aequilibrium restituilur. Ponamus esemplum. Animi pathemata po- 

 tissimum sensililatem corporis afficiunt , eamque magis quam irritabililatem vel augere 

 vel deprimere solent : si infesta ea pathemalum actio in solo genere nervoso subsisteret, 

 neque in vasa aliasque partes propagarelur, longe frequenliores , quam hodie sunt, islae 

 turbae evaderent , quae nervosae dicuntur. Ne illud fial , id est ne a causa quävis le- 

 vissimä turbetur ratio , quae inter sensililatem, irrilabilitatem, et reactionem corporis 

 oblinet , muluo partium consensu curasse videtur natura. 



Eandem rem docemur, si ad functiones corporis accuratius attendamus. In digestin- 



ne 



(i ) C L. WiilJenow, Grunäriss der Kräuterkunde , etc. 5 Aufl. Berlin iSlo. § a6'. pag. 341. 



I 



