COMMENTATIO ad QÜAESTIONEM MEDICAM. 19 



.np eiemplum habemus muluae istius partium conspirationis , quod aliorum loco afferre 

 liceat. Solus alimentorum odor jam suflicit, cum ad augendum appetilum, sensum, 

 qui in venlriculo senlilur, tum ad uberiorem salivae , quae a glandulis fit, secretionem, 

 Alimenta vii sufficienler manducata insigni musculorum apparatui cum imperliunt sti- ' 

 mulum, ul vel junclim vel per vices alternas agere incipiat ad inslituendam et promoven- 

 dam deglutitionem. Si in ventriculum pervenerint alimenta , non solum pro stimulo 

 idiopathico sunt , quo excitetur succi gastrici secretio , verum etiam syrapathicä ralione 

 agunt in ea Organa , quae ad digeslionem promovendam coöperari conslat , in hepar , 

 vesiculam felleam atque lienem. Similis orgauorum conspiratio animadverlitur , quando 

 vel nutritioni apta alimentorum pars in sanguinem transferenda , vel nutritioni ineptae 

 • eorum reliquiae e corpore eliminandae sunt. In digeslione igitur videmus , junctam et 

 consociatam requiri organorum multorum actionem , ut functiones corporis rite peragi 

 valeant. Neque tamen ea phaenomena semper sympathici generis sunt, saepe etiam ant- 

 agonistica dici merenlur. In ipsa digeslione v. c. auctior ventriculi actio post alimenta 

 assumta , contrariara saepe senliendi et agendi rationem in parlibus aliis excitat : hinc 

 enim explicandus est frigoris sensus , qui saepe post pastum obtinet. Cujuscumque autem 

 generis sint phaenomena , quae notanlur in functionum corporis exercitio , omnia in eo 

 conveniunt, ut ad vitam et sanitalem servandam conspirenl ( i ) : ila ut Sympalhiae et 

 Antagonismi , quales in corpore sano cernuntur , origo ex ipsd virium vitalium ratione 

 explicari mereatur. Qua in re consentientes habeo , praeter Richerandum aliosque 

 Physiologos recentiores , cum Doctissimum Janum Petersen Michell, ubi de fon- 

 tibus sympalhiae motoriae et sensitivae agil (2), tum Cl, Jacobum Vosmaer, qui 

 in indicandd sympalhiae origine prae aliis excelluisse mihi videtur (3). Jure enim mo- 

 nuit Gl. Vosmaer (4) symplomata ea explicari non posse nisi attendamus ad praeci- 

 puas virium vitalium proprietates , ad insignem, quam habent in agendo velocitalem , 

 qua ipsius fluidi Electrici actio superetur , ad incitahilitatis augmentum aut imminu- 



tio- 



(i ) Conf. Bicherand, Nouveaux Elemens de Physiologie Tom I. Prolegomfen. §. VII. « Ces li- 

 • ens , (|ui unissent ensemble tous les organes. en elablissant uu rnerveilleux accord , une Harmonie 

 « parfaite entre lous les actlons qui s'ex^cutent dans l'economie animale , sont connus sous le nom 

 « de sympalhies. — Mais pour elre inexplicables , les sympathies m'en jouent pas nioins un röle 

 « important dans l'economie des elres vivant ; ces relations intimes entre des parlies ^loign^es con- 

 « stituent meme une des plus rcmarquables dilKrences de ces elres comparSs aux Corps iuorgaai- 

 « qiies: elles sont un des ph^nomfenes les plus caracliristiques de la vitalil^." 



(a) 1. 1. Sect. in. Cap. I. § i et 2. pag. 68 seqq. 



(3) 1. 1. Cap 11. § XII seqq. pag. i3 seqq. 



(4) !• c. § XX. pag. a5 seqq. 



C2 



