24 P. H. S U R I N G Ä R 



§ 2. 



De Sympafhiä et Anlagonismo inier membranas serosas. 



Phaenomena sympathica, quae membranis scrosis propria sunt, monenlc Bicha- 

 to (i) vel in aucta cfrnuiilur sensilitate, id est in dolore partium, in quibus nulla lo- 

 cuin habuit irrilatio via directä, vel contra manifosla sunt ex auctis earum partium vi- 

 ribus tonicis, sive incitatiore agendi vigore. Reliqua contra phaenomena, quae sijm- 

 pathme irritahiUlatis vocniitur, qnaeque conjuncta sunt cum contractione manifestA 

 or''ani cujusdam musculosi, magis minusve remoti a loco irritato , secundura senlentiam 

 Gl. Bichati . in membranis serosis non obtinent. Praeterea in hoc membranarum ge- 

 nere sympathia non adeo frequeus est , quam in membranis mucosis , quod tribuendura 

 videtur cum membranarum serosarum in corpore collocationi et distribulioni , tum pccu- 

 liari earum structurae et virium vifalium indoli. Membranae enim , quas serosas voca- 

 mus , nullum cum rebus externis commercium habent , id est nuliibi cum iis in coula- 

 clum aliquem veniunt , sed contra inleriora corporis cava , et quae in iis collocata sunt, 

 Organa invesliunt. Praeterea mcmbraaae istae , ut Bichatus nolavit, tarn levia, ia 

 statu sallem sano , habent sensilitatis indicia , ut hac proprietale fere carere videantur. 

 Causa i-'itur , cur rariora sint sympathiae in membranis serosis phaenomena , tribuenda 

 est et multorum stimulorum, quibus mucosae affici valent, absenliae, tum minori sensi- 

 litali , qua fit, ut vel difficilius afSciantur , vel irritamenla minus facile in dissitas partes 

 propagenlur. 



Quae in statu sano aegrius animadvertunlur sympathica membranarum serosarum phae- 

 nomena, in statu morboso eo frequentiora et luculentiora sunt. Tunc enim idem mem- 

 branarum genus, quod in statu sano fere insensile esse videtur, magnd sensilitate in- 

 structura est. Singula autem phaenomena sympathica , qualia membranae serosae in 

 statu morboso exhibent, vel ad sentiendi vel ad agendi rationem mulatam referri pos- 

 sunt. Inter exempla, quibus eam rem comprobet , Bichatus (2) primo loco refert 

 arachnitidem , in qua quippe observetur magna oculorum et aurium sensilitas , licet Vir 

 Gl. non loquatur de nexu , quo sensuum Organa cum membrana arachnoidca cohaerent. 

 Si hydrops in tunicä vaginali testium curetur aquarum evacualione et injectione fluidi 

 cujusdam irritantis, irritatio haec non raro viciuas peritouei partes afficit et usque ad 



lum- 



(l) 1. 1. pag. 123 seqq. 

 (s) 1. C pag. isa seqq. 



