M P. II. S U R I N G A. R 



§ ö. 



iSenieniiarum ei explicatiomim , de oausis Sympathiae et Anlagonismi ptv- 

 posiiarum , brevts censura. 



Capiti huic de causis Sympathiae et Anlagonismi, in organica partium slructura col- 

 locatis, finem imposituri, illud nobis restare videraus officium, ul, auditis variis Doclo- 

 rum Virorum sententiis , brevem addamus epicrisin, e qud constet , qualis potissimum 

 sententia maxime probabilis habeuda sit. In quo quidem scriptionis genere , pro Tirium 

 noslrarum tenuilate , rite perficieudo , ita versabimur , ut : 



1) probemus, neque telam cellulosam, neque membranas, neque vasa , cujuscumque 

 sint generis , pro causis haberi posse Sympathiae et Antagonlsmi. 



2 ) ut duplicem Sympalhiae et Antagonismi fonlem staluamus, quorum alter, isque, 

 jirimarius, ad nervös peilincat, ad fabricae analogiam et fuiictionum simililudinom aller. 



3 ) ut indagemus , qua lege et qu4 vid nervi operari videantur , in perficiendis Sym- 

 patliiae et Anlagonismi phaenoraenis, et quo tandem modo phaenomena haec oriri pos« 

 sint sine cerebri communione. 



Hoc igitur ordine servato , de singulis breviter videamus. , : . 



I. Quam %. secundä accuratius indicavimus , Gl. Bordevii scnlenlia , de lelä cellu« 

 loSä nempe tamquam praecipuo Sympathiae inslrumento , quamvis primo intuitu, ali- 

 quid habere videatur quo sese commendet , accuralius tarnen spectata , dubüs pre- 

 milur adeo magnis, ut neuliquam admitlenda videatur. Secundum Halleri (i) 

 quippe experimenta, tela cellulosa, in statu nalurali , nulla aensilitate inslructa est. 

 Quam Halleri sententiam confirmavit Bichatus (2), qui monet, telam cellu- 

 losam in animalibus vivenlibus et in homine non solum cultro secari , sed eliam in 

 partes varias dislrahi , aut aere distendi posse, quin ulli excitentur dolores, nisi casii 

 laedanlur nervi per telam cellulosam decurrenles. Quod autem ad ejusmodi nervös atti- 

 net, dubium est, utrum nervi sint telae cellulosae, quum nondum constiterit, eosdem ia 

 ipsä tela cellulosa fines suos habere (5). Si igitur contexlus ille cellulosus, e quo ple- 

 raeque corporis partes composilae sunt, exiguam aut nullam sensilitalem habeat, omnium 

 minimc eliam sympathicis affectionibus obuoxius esse poterit. Quod autem altiuet ad 



ae- 



(t) Vidd. Novl Commentarü Societatis regiae Scientiarum GaXlmi'. Tora. III. pag. a5 seqq. 

 (a) Anatomie Generale, I. I. Tom. I. pag. ic6. 



( 3 ) \id. E. U. Weber, in HUdebrand's Handbuch der Anatomie des Einsehen, 4°. Ausg. I.Bit, 

 ßraunschweig i83o, 8". p«g. 233, 



i 



