COMMENTÄTIO ab QUAESTIONEM MEDICAM. 69 



Neque minorem inter haec phaenomena videmus similitudinem , si attendamus ad mo- 

 dum , quo locum habent , aut qua a sensibus nostris percipiuntur. Notavimus quippe 

 Gapite secundo nuUam fere corporis partem esse , quae non excitare possit phaenome- 

 na sympathica et antagonistica , aut quae suä vice non in consensum trahatur a par- 

 tibus aliis, adeoque sedem praebeat utriusque generis efEcclibus aut phaenomenis. Sym- 

 pathiae et Antagonismo igitur haec quoque communia sunt, ul in ulrisque endem sit, 

 quam Natura adhibet, operandi ratio, ut in ulrisque distinguendum sit ialer irriialio- 

 nem idiopatUcam (poinl de d^part) atque effectus sympathicos (ie si6ge de l'irradia- 

 tion sympalhique }. 



Praeterea notavirnus , in phaenomenis sympalhicis et anlagonislicis vel sentiendi , vel 

 agendi raiionem mutatam esse. Disfinctio igitur, quam praeeunlibus aliis, inter Con- 

 tensum achonum el passionum tecil Clarissimus Josephus Henricus Rega (i), 

 eodem jure ad Antagonismum , quo ad Sympathiam , refertur. Eadem res est de Tis- 

 Boti (2) distinctione inter Sijmpathias activus el passivas. Neque- minus ea , quae de 

 vario consensus genere ( sympathies et synergies ) disputavil Barthezius, aut quae 

 Bichatus monuit de duplici genere vitae (sympathies de la vie animale et de la vie 

 or^anique), et de variis Sympathiae effectibus (sympathies de seusibililö, d'irritabilitö 

 et de tonicit6 ) , cum ad Sympathiam tum ad Antagonismum referri merentur. 



Denique magna obtinet inter Sympathiam et Antagonismum convenientia , si attenda- 

 mus ad rationem, quae inter irritationem partium primariam, hujusque effectus secun- 

 darios obtinet. Interdum enim videmus irritationem localem graviorem esse quam ejus- 

 dem effectus sympathicos: si v. c. inflammatio digiü nullam excitel in universo gene- 

 re vascuFoso aclionem incitatiorem ; si hernia incarcerata tarn parum afficiat ventricu- 

 lum, ut neque nausea neque vomitus oriantur ; si inflammatio pulmonum (peripneumo- 

 nia occulta) nullam excitet tussim aut symplomata alia. Saepissime aulem vid^mm 

 contrarium, id est phaenomena sympathica vel antagonistica ionge graviora esse irri- 

 tatione locali , quam pro causa sud agnoscunt : si v. c. frigus pedum gravissimam coli- 

 cam , levis saburra gaslrica gravem cephalalgiam , exigua vesicae irritatio a praesnute 

 calcülo prurilum molestissimum in glande penis, aut si vermes intestinales eandem 

 sensationem in naribus excitant, Eadem haec ratio inier causam alque effectus saepissi- 

 me quoque notatur in Antagomsmo : Sic v. c. a frigore turbata cutis actio , quae nulla 

 fere exhibet symplomata localia, provocare polest phaenomena antagonistica Ionge gra- 

 viora , ila ut suppressam pcrspirationem cutaueam sequalur diarrhoea gravissima. Si 



au« 



(i) I, c. Cap. I. pag. I seqq. 



(^) S. A. D. Tissot, Tmte des nafs et de Iturs mahdies, Paris 1778. 



