COMMENTÄTIO ad QUAESTIONEM MEDICAM. 71. 



tionis partium diversitas inprimis repelenda videalur. Si enim phaenomena , Capile se- 

 cundo recensita , accuralius speclemu6 , in eorum origine in Universum hanc legem nota« 

 mu3, quod, quo minor sit irritatio partium primaria, eo frequentius oriantur phaenomena 

 sympnthica, quo gravior vero sit, eo saepius et eo manifestius oriri videamus phaenomena , 

 quae Antagonismo tribuuntur. Eadem igitur irritatio partium, quae, quaradiu gradu 

 adcst leviori , Consensum seu Sympalhiam cxcitat, vehementiam majorem uacta , phaeno- 

 meuis causam pracbet antagonislicis. Quamvis igitur, cum in statu sano, tum in mor- 

 boso , locum babeant phaenomena et sympalhica et antagonislica , haec tarnen tunc 

 praesertim notantur , quando , praegressa irritatione aliqud grayiori , ratio vel aequabih's 

 relatio inter irritalam et consenlienles partes turbatur. Sic v. c. inter culim et tractum 

 inlestinorum manifeslus Consensus oblinet cum in statu sano, tum in morboso. Consensus 

 aulem iste mutalur in Antagonismum , si cutis a graviori irritatione affccla fucrit. Vide- 

 mus quippe saepissimc catarrhum leviorem sympathicä raliono afiicere et pulmones el 

 tractum intestinorum , adeoque praeter tussim siccam , adesse cruslam albam in lingu? , 

 sitim , oblipalionem alvi etc, ; haec aulem phaenomena rautari in diarrhoeam et alia 

 symptomata antagonislica, si vel calarrhus gravior ortus sit, vel suppressio perspirationis 

 increverit. Natura igitur hanc legem sequi videtur, ut in irritatione leviori excitet Con- 

 sensum partium, eo coiisilio , ut Stimulus alienus eo magis giadu minuatur , quo magis 

 cum partibus aliis communicclur, ut autem, si lurbac graviores adsint, opposilam ac- 

 tionem in partibus aliis excitet, eum in finem, ut turbala ratio reslituatur. Si vero 

 praecipua inter Sympalhiam et Antagonismum diversitas pendeat a gradu irritationis, 

 sequentes obscrvationes satis facile explicari posso videnturs 



1 ) Natura consensu partium utitur ad associa/ionem ( ul sociala actione el sensa- 

 lione partium, tum eliam vi consuetudinis , irritamenta minuanlur vel penitns tollantur); 

 Antagonismo autem ad reactionem (ut vim vi opponat, ut partes agsut per vices alter- 

 nas, ut aliae aliarum munere fungantur). 



2) Consensus frequentissime obtinet in statu sano, Antagonismus, per excellentiam no- 

 latur in valeludine corporis adversa. 



3 ) Morborum initio inprimis notatur Consensus , Antagcmismus in majori morborum . 

 vigore. 



4) In morbis acutis Atitagonismi , ia morbis chronieis, Sympathiae effeclus potissi» 

 mum cerni solent. 



5) Hinc explicatur , quare medicamenta reveUentia adhibeamus förtiora-, si effectus- 

 antagonislicos excitare velimus in parte quadam remota , si v. c. per sinapismos ad pedes. 

 tollere cupiamus gravem cephalalgiam , et quare contra utamur medicamentis derivantibus 

 l^oribus, ut T. c. balueo pedum tepidoi si ia partibus alüa effeclus excitare relimus 



sym- 



