COMMENTATIO a» QüAESTIONEM THEOLOGICAM. 33 



vopeuSe)?, sed cum sKvifv^ev conslruenda esse, postea probaturi, illud hicsumimus. Et 

 jam videamus, quid denotent verba 



Toii; h (puKax.')j Tvsuf^ets-i, in. quorum significatione constiluenda-, mirum, quantutn viri 

 docti sudaiint. — NoiinuUi, inter quos interpretes eliam probatissimi , sententias protule- 

 runt ingeniöse qiiidcm excogilatas, sed mirificas adeo, ut vel paucissimos vel nullos plane 

 sibi assealientes nacli sint. IIa e. g. Clericus ad h. 1. Spiritus inlelligit excuhias agen- 

 tes i.e. angelos, qui homines (JjuAirTOUu; (Psalm XCI: 11). Venema, hunc versum a 

 sequenti sejungpns (i), nomiullos mortuos designari putat, Sjnritu Christi divino re- 

 suscilalos g\. in gloriam coeleslem inlroductos (Mallh. XXVII : 52, 53) , libertatis nun- 

 tio ipsis efficaciler /ac^o. Wolfius ad h. 1. Hilscherum (2) memorat , rx. h 

 l^uXxKiji TViVfiXTX homines tempore Noacbi jamjam periluros, atque ea de causa ma- 

 xime angore coiistrictos interpretantem , quemadraodum Olearius (3) proceres indi- 

 cari opinatur, qui praenipua corruptionis universalis causa et subsecuti diluvii occa- 

 szo exslUerint. Novam prorsus cnnjecturam Phi la leth en queradam (4) proposuisse , 

 idem refert Wolfius. Is enim tx h CpvXaxyi TrvsviidTx de ■mililihus accipit, observan- 

 do et custodiendo sepulcro Domini nostri praefectis, ad quam inlerpretationem quo- 

 modo totum locum delorserit , videre est apud emidera. Quin fuisse eliam , qui daemo- 

 nes denotari putarent, docet Morus ad b. 1., ab eorum tarnen nominibus excitandis 

 abstinens. Has vero similcsque sententias refutare non opus erit , quippe quae a conlex- 

 ta oralione maximam parlem alienissimae sunt, quasque, ut nihil magis, improbabiles 

 esse ultro in oculos incurrit (5). Ita quoque qui Judaeos intclligunt et genliles, Jesu 

 tempore su6 potestate diaboH jacentes , adeoque peccalores (6), nimis longe a sec- 

 tione 20, cum nostra conjunctissima , aberrant , quam ut vei verisimilia protulisse cen- 

 Eeri possint. 



Tutissima ad veram hujus obscuri loci explicalionem perveniendi via ea visa est H a m- 

 'mondo, quam ostendit Hieronijmus in Jes. et secutus est Grotius. Recurrit 



, ( 1 ) LoCum laudavirans atinot« praeced. 



( 2 ) In jinaUctis societatis charitatis et scientiarum , T. II. p. (155. sq. 



( 3 ) In Dissertatione de angelis desertoriis et captivis ad Epistolam Judae vs, i6. §. IV. 



(4) In BibUotheca Aiiglicana , '£, X. p. 4i5. sqq. 



'- (5) Clerici tarnen interpielatio , inodo memorata, non reliquis aequiparanda , sed melioris Dotae 

 habenda esse \ideliir. Veram tarnen nemo facile eam habuerit. 



• (6) Hanc seutentiam memorat Clarius ad li. 1., probat Scho etgenius , in Horis Hebraicis , p. 

 •1043. a Wolfio citaiui; et e recentioribus Assuerus Doijer, Vertaling en Uitlegging van den eer- 

 Sien Brief van den Apostel Petrus , Zvvol , 1827. p. S?« 



■ ' ' ■ E ' ,,, 



