^ORATIO.. . 



? 



töneris inde sororis auxQIis incrementa ceperit, utque probabile sit, ea, quae 



nunc etiam in eadem scientia adsunt obscura, nee huc usque rile explicata e 



Physicae progressibus semel esse illustranda. Dicam itaque de Chemia Phjsicae 



auxiliis ad scientiae dignitatem evecta , et Phjsicae progressibus ulCerius perßcien- 



da. Quam senlentiam si ita defendere possim, ut alios eadem imbuam, non pro- 



bandam modo et utilem esse utriusque scientiae conjunctionem , sed imprimis 



quam maxime necessarium esse , ut qui chemicis operam dare et allquando in üs- 



detn excellere velit , doctrina phjsica non mediocriter sit imbulus , facile mihi ebn- 



cedetur. — Duo autem argumenta ad thesin meam defendendam afFerre lubet; 



prius ex ipsa utriusque doctrinae notione, natura et argumento ostendet Chemiam 



aon nisi Physicae auxiliis et oriri et incrementa capere potuisse^ alterum ex bi- 



storiae testimonio eandem sententiam ulterius confirmabit, 



Phjsicae argumentum et melhodus, (jam enim ad primam partem demonstra- 

 tionis transimus,) rite expoul nequit sine aliqua mentione scientiae (sit Yenia 

 yerbo) auxiliariae, sine qua Pbjsica, pueri tenelli instar, qui primum pedibus 

 insislere iucipit, vacillat, scilicet, matbematicae; Haec autem, insignl ralione 

 distinguitur ab aliis disciplinis. Argumentum ejus tum amplissimum tum eliam 

 Bimplicissimum est. Cum omnia, ut in Libro Sapientlae yere dicitur, a Deo 

 Optimo Maximo disposita sunt ordine, numero et quantitate, scientia, quae de 

 comparatione quantitatum agit , ad omnia omnino , quae adsunt , pertinet ; binc in- 

 gentrs ambitus esse necessario debet. Cum contra ex omnibus rerum proprietatibus 

 ad unam modo, scilicet qu^ititatem, attendit, argumentum ejus simplicitate longe 

 eminet. Simplicitas ordiuem systematicum facile admittil, generalitas efficit, ut 

 ad alias doctrinas applicari possit. Dixi Mathesin esse ambitus quam maximi, et 

 nisi temporis ratio et eonsilium hujus orationis prohiberent , nihil antiquius ha- 

 berem, quam describendo breviter diversas doctrinae malhematicae partes et sin. 

 gnlarum propositum et usum demonstrare , quam late pateat mathesis , et quantus 



sit 



