ORATIO. 



,»i 



«ognitioöi accuratae Planetarum accedit, quod pro certo statuere liceat, Stellas fixas 

 -innumeras, quas oculus imprimis tubo optico armatus adspicit, Soles esse suis Pla- 

 netarum agqainibus cinctos, facile consenties cum dicto celebris Lichtenbergi : 

 » Astronomia fortasse ea scienta est, in qua minima pars casu fortuito est inventa, 

 in qua ingenium humanum maguitudinem suam totam explicat, et in qua optime 

 -discit homd» quam sit exiguus." Redeamus jam ad globum , cujus licet particulae 

 exiguae Universi, nostra imprimis interest. In hoc etiam amplam applicationem 

 invenit Mehanica. Cogitemus de doctrina machinarum , quarum ope terrae crusta 

 dura finditur , seminibus recipiendis apta reddilur , onera magna ex ima terra effe- 

 runtur , transferuntur , in altum evehuntur , aedes navesque construuntur , et mille 

 elii labores societati culliori necessarii perficiuntur. Cogitemus de gravitatis actione, 

 de corporibus sive cadentibus sive projectis , sive sulfultis. — Mechanica autem ma- 

 teriam forma solidä considerat , cum tribus formis adesse possit. Necesse ilaque est , 

 «t conditiones , quibus solida in liquida , haec vero in aeriformia mutantur , cogno- 

 ficantm" , irt utriusque Status proprietates exponantur , tandem ut in leges aequilibrii 

 «t motus tum üuidorum tum etiam corporum aeriformium inquiratur. Haue partem 

 non minoris utilitatis esse , facile consenties , si cogites de pressione , quam fluida 

 sive quiete yersantia sive imprimis mota exercent , contra aggeres v. g, , quibus 

 •littdra patriae fluminumque ripae defenduntur , vel contra navis proram , quae 

 pressionem eandem «uperans viam sibi per undas facit; si attendas ad atmosphae. 

 rani, quae ubique praesens nulli non phaenomeno actionem suam immiscet, pres- 

 fdone sua evaporationem Oceani aliarumque aquarum cobibet , vapores suscipit , 

 eosdem in superioribus atmospfiaerae partibus frigore condensat et eic nubes con- 

 stituit, quae mox pluviam effundant; quae tum pressionis suae tum elasticitatis 

 ope plurimas machinas hjdraulicas movet , quae vibrationibus agitata sonum trans- 

 fert et igitur in causis est , cur homo sermone uti possit. Si cogites de aqua aeri- 

 formi , sire de vapore aquoso , cujus expansio uti vis mechanica adhibetur , quae , 



B 2 quo- 



