ORATIO. i5 



nt reliqua metalla, lapldes et vitiura radat secetque, Quis admirari negabit sin- 

 gularia naturae auxilia , quae materiam carbonaceam , nigram illam , pulverulerif 

 tarn , informem redegit in crystallum pellucidam , pulcherr^aio colorum lusu nii- 

 canfem, scilicet adamantem. Quis tandem de Cheraiae usu et vi dubitare poterit, 

 si cogitet de insigni mutatioue , quam pujveris pjrii inventjo iix hominuffl; sppieta- 

 tem intulit? Quis non admirabitur, quod pulvis ex carbone, sulphure et Hilro, 

 quorum priora habitu exterxio inertia videntur, tertium verp remedium est refri-, 

 gerans , acqensQS expellat quantitatem corporum aeriformium a^eo ingentem , ut 

 liaec ex angusto carcere erupta gignant vim mechanicam maximam , qpa non mo- 

 do globi ferrei e tormentis beilicis longe projiciuntur, aed rppes- et s^xa .diffnu- 

 gnntur et disjiciuntur , ,ut noya nautae aut pediti in fluviis ^ut mpntibus yia pa- 

 r.etur. Exempla multis augere possem; baec verp sufficiant, ut pajeat Cbemiae 

 frtjudium non minus jucundunj quam utile esse. .ioq b9J7!: 



Descriptis itaque utrijiaque scienliae proposito et argumento , ad thesin nostram 

 ;uUerius confirmandam transeamuaf,,^,.^ ,;, 



A Generalibus progrediendum est ad specialia. Haec aurea lex in nulla do» 

 clrinae parte sine summo detrimento negligenda imprimis valet in Philosopliia 

 J^aturali, quippe quae agit de Universo ülo, qyod ordine pulclierrimo constituit 

 ^Sapientia Divina. Valet verissimo sensu de scientiis nostris. Sine cognitione vi- 

 rium generalium et üuidorum imponderabilium nulla operatio cheraica apte peragi 

 potest. Exempla illustrent dicta. Pbjsica docet leges mutationis formae, id est, 

 formae solidae , liquidae, et tandem aeris. In cliemicis autem mutationes eaedem 

 frequentissimae sunt, tum propter actionem chemicam , tum propter ignis usum; 

 hinc, antequam Priestleius docuerat corpora aeriformia excipere et coUigere ope 

 cupae pneumaticae , ad ulteriores in Cbemia faciendos progressus vix ulla dabatur 

 via. In multis operationibus ratio babenda est pre^^iouiis atmo^pbaericae , quam 



do> 



