ORATIO. ,7 



qtä'e tninime buc referenJa videtur , ea seil, quae de vi magnetica agit , applica- 

 tione caret. Ferri enim particulae, quae in longe plurimis corporibus rei'ci non 

 modo fossilis sed et plantarum et animantium adsunt , et in liorum cineriljus in. 

 dicantur, postquam carbonis ope in statum metallicum reductae sunt, lapiao ma- 

 gnetico separantur. 



■ Scientia magis sjrstematica exemplum praebet , quod imltetur alia minus syste- 

 tnatica. En alia lex, quae huc pertinet. Plijsica enim non modo noliones prae- 

 yias , instrumenta necessaria et notas maxime certas Chemiae praebet , sed et exem- 

 plum methodi vere philosopliicae. Vidimus Phjsicam cum doctrina matliematica 

 arclius junctam sequi metliodum prudentem , dubia rilantem , veri iuveniendi unice 

 soUicitam ,'et pro imbecillitate bumana satis certam. Simplicitas argumenti in ee- 

 nere permittit unaquaeque ad suas causas reducere, singula phaenomena distinouere 

 et sejungere, tandem phaenomenorum progressionem continuo insequi. Chemiae 

 argumentum necessario magis compositum est et difiicilius exploratu. Agit enim 

 de corporum conjunctionibus, quae ipsae quidem conspicuae sunt, sed constituun- 

 tur particularum motibus, qui oculos fugiunt; experimenta instituit Ghemicus Quo- 

 rum eventus, dixissem fere effectus, modo post finitam operationem examini accura- 

 tiori submittere polest. Ne vero Chemia , quae initio experientiae filia fuit sit 

 empiria rudis , catalogus proprietatum et experimentorum , sed scientiae nomine 

 digna , simili ralione ac Pbysica singulos effectus ad. suas causas reducere et sedulo 

 quid cuique tribuendum sit, indagare debet. Videmus binc praestantissimorum 

 recentioris aevi Chemicorum conalus eo tendere , ut Pbjsicorum metliodum sequen- 

 tes lioc propositum assequantur; Ne quis tarnen putet , me minus aeque de Chemia 

 judicare. Datur enim in scientiis iis naturalis quaedam conjunctio et prooressio. 

 ■ Matbesi nee generalitatis nee certitudinis absolutae nee ordinis admirandi laus ne^ari 

 potest: nisi rero ad abam scientiam applicetur, sterilitalis accusatur. Pbysica 

 - • ■ ' X 1 ...,._ : ,.. , . .. ,;; _ ..ei. 



