R A T I . t>; 13 



mationis adseclas quippe , Reformatos adeo sese dicentes , quamvis Eccle- 

 siam , non se aut suam vitam , pleme emendatam cuperent. 



Sed aliud gravius etiam malum accessit. Nam aetas rediit , qualem Eccle- 

 sia jam saepius ante viderat, qua Orthodoxa ratione sentire pluris fieret quam 

 prudenter vel pie agere ; qua malum habebatur , secundum mores vitae erra- 

 re , pejus vero ab Ecclesia dissentire ; qua Theologia Christiana , expurgata 

 licet , nullis non quaestionum tricis et nodis involuta rursus et ohscurata 

 Protestantium animos ita tenebat , ut omnem Ecclesiae hominisque Christiani 

 salutem in locis difficUlimis definiendis extricandisque positam existimarent. 

 Quae sane tempora , seculum autem XVII et XVIII loquor , si Thomas ille a 

 Kempis vixissel , iterum dixisset fortasse : » quid prodest tibi alta de Trini- 

 tate disputare , si careas humilitate , unde placeas Trinitati ? Vere alta verba 

 non faciunt sanctum et justum, sed virtuosa vita efficit Deo charum." 



tJbinam gentium id temporis reperiebatur igitur sincenim iUius Reforma,- 

 tionis Studium, a Seculis inde desideratae et expetitae, £ib Ecclesiae Instau- 

 ra toribus tandem monstratae omnibus atque paratae ? Scilicet in piis eorum 

 maxime hominum TOtis et desideriis, quibus, Reformationem sua spe multum 

 excidisse lugentibus, iUamque ad germanum suum principium revocare niten- 

 tibus , haereseos labes inurebatur. Et horum quidem Pietistarum ( nam sie 

 dicebantur, qui vitae Christianae pietatem praecipuo loco colebant) horum 

 Pietistarum igitur, sua vice licet in extrema ruentium, ad germanam Re- 

 formationis indolem restituendeim magna vis et efficacitas fuit. Dogmaticorum 

 vero , qui tum dominabantur , frangendo imperio tarn impares erant , ut , suo 

 etiam nunc tempore , haud supervacaneum duierit Theologus praeclarus , Ewal- 

 pus HoLLEBEEK , cx hac ipsa Cathedra , vel suo periculo monere : Theologum 

 tum vere orthodoxum, nisi vere pium, esse. 



No- 



