RESPONSIO AD QÜAESTLONEM A STR ONOM IC AM. 9 



vis haec non prorsiis ila se habeat. Utcrque error in omnibiis slellis est idem, sive lenle 

 sire celeriler tubum transeant, si semper eadem observandi ratio servelur: posterior aii- 

 tetn in culminationis lempus habet vitn , quae ad celeritatem apparentem inversa ratione 

 gaudet : ut si « sigmficet priorem mensuram praecisionis , lemporis secundis, ß alteram 

 arcuum secundis aut eoruna partibus expressam , tota probabiiis incerlitudo lemporis 

 ciilminalionis observali aequet » + -jjß sec. 5; qua re observatio non exacte ad stellam 

 observatam pertinebit , sed ad punctum ab illa 15 x cos, S + /S remotum, Quae distan- 

 tia , una cum effi^clu , qui observationura inest erroribus, eo est miuor, quo minor cos.S, 

 id est , Cosinus declinationis. Cum igitur stellae polis propinquae tarn accurate observari 

 possunt , ut nulla alia in re nisi in contemplando error oblineat, aliae observationes in 

 aequatoris vicinia institutae, etiam errorem auditus 15« habere poterunl. Accuratio igi- 

 tur , quae illarum ope nasci potest , eo est major , quo perfeclior est tubus insigniorque 

 ejus amphficatio ( i ). 



Exempli gratia , ex 141 intervallis stellae polaris cum tabula intervallorum constructa 

 collatis invenit Struvius errorem probabilcm singulorum appulsuum hujus stellae zr: 

 0',5560 temporis. Pro Stella in aequatore accepit ex 100 appulsibus in calculum vocatis 

 e'indem erroiem r= 0,0735. Si jam x est error probabiiis auditus, 15/3 vero visus , sunt 

 nobis duae aequationes : 



■V/(«» + ß^) = 0.0735 



!/(«" + 35,2= /3^) = 0,5560 

 unde invenilur: 



a = 0^0718 

 156 = 0, 2360 



Hoc valel pro circulo Dorpalrnsi Reichenbachiano. Sed pro observationibus Struvii 

 per tubum culminatoiium Dollondinum inslitulis invenerat W a Ibec k ius; 



a = 0.0744 

 156 = 0, 30,'0 



Idem est itaque per utrumque instrumentum ad idem hovologiurn Brockbanksianum error 

 probabiiis auditus, major vero in lubo circuli meridi.ini acies visus , quam in egregio 

 octipede Dollondino. AI major eliam in illo est amplificationis vis z= 178, quam qiuie 

 in lubo culminatorio = 132 adliibita est (2). 



Hinc apparel , quantum sit commodum in niagnis amplificationibus , et univer«e pre- 

 lium in excellentibus lelescopiis. Equidem in tubo seplcmpedali aperturae quinque 



pol- 



(i ) Bessel, Fundamrnta Asfranomiae pro anno 1755. 8. 



(3 ) Strure , Observationes Astronomicae Dorpattnses. IV, xvi. 



B 



