20 GERARDI REGNERI FOCKENS 



Cochlea annihiletur, quo facto cum fila semet teligerint , deinceps libellato axi , hiiju» 

 inclinatio a libella indicatn viliiira erit axis optici. Sed nescio an huic jnsle objici.i- 

 tur, quum in erecla positione tubi plumbo quidem non vero libella liceat iili, divcrsam 

 quadrante posilionem tubi in utroque experimenlo , proplcr cylindros male torneatos , 

 quandatn eventus incertiludinem esse crealuram. 



Vix operae pretium est primae et secundae melhodi exempla afferre , quartae aiitem 

 nulla offendi ; at tertiae methodi , quae revera est astronomica , exemplum exhibu-bo eo 

 loco, quo formulas isluc perlincntes evolvam. 



8. Restat tubi azimulhum , quod tarnen neqnit , uli reliqua vitia solo apparatu mp- 

 cbanico inveniri , sed quod oportet meris observationibus astronomicis indagari. Diversis 

 arilem methodis iliud diversoque labore definitur pro varia positione, quam lubo desti- 

 nal observator , aut meridiana, aut prima verticali, aut alia verlicali qualibet, Sed hae 

 melhodi omncs adeo cohaerent cum usu tubi , ul nequoant inde divelli ; quapropter re- 

 legabo discussionem ipsarum ad ipsam usuum expositionem. 



Quaecunque autem positio instrumenti astronomo placuerit, tubus aut difficulter eani 

 obtinebit, aut difRcilius etiam per aliquod tempus servabit. Hanc ob causam e re erit, 

 in directione destinata , imo quam proxime saltem, ponere signum, quod debeat a filo 

 medio bisecari, et in quo ejusdem azitiiuthalis error qucat aestimari. 



Plcrumque columna in longinquo cimenlala huic proposito inservit , quae superne lapi- 

 de est tecta , in quo divisiones verticalis incisae , et duae rectae secantes sculptae sunt , 

 quae valde acuto angulo coeuntes zero indiccnt. Quodsi lens biconvesa in distaalia focali 

 ab hoc puncto fuerit coUocata , alque respeclu tubi culminatorii bene centrala , signum 

 in quavis proximitate vel in ipso observalorio poni potest. Hiijusmodi apparatus orcur- 

 runt in catalogis instrumenlorum Anglicorum. At Besselo illi ab inslabditale culpan- 

 lur : ab eodem autem commeiidalur lapis oblongus columnae impositus , qui h.ibeat plura 

 foramina aequidistanlia , in linea reela posila , quae linea admodura acuto angulo ad Ter- 

 ticalem inclinelur , ut facilis sit aeslimutio a7,imulhi. Necesse est autem, ut lapis in coe- 

 lum projiciatur. Sed vel sie tarnen eo tempore latet , quo maxime desidoiatur , id est , 

 nocturno. In Francia discus circuiaiis largo reflectore illuminalus et longa distans adbibi- 

 tus est pro signo meridiano , quod noctu bene apparuit. Grenovici , atque in aliis 

 quibusdam observatoriis, binae columnae sunt positae in opposilis directionibus , non du- 

 plicato tameu propterea observalionum valore. Satius duxerim , uiiam habere, at noctu 

 aeque atque interdiu servientem , ideoque lampadis capacem , minislroque creditam , in- 

 primis in dominio positam , ne vafra ignorantia subruatUr, quod Besselus expertus est. 



Sed cum haec omnia satis incommoda sinl , voluit Kalerus pro signo meridiano lu- 

 bum adhiberi e rogione positum , concedit autem, ideam illara ueipie a se neque vero 

 eliam a Gaussio profectam , sed aniio 1785 a Ritteahousio jam efifectam fuis- 



w. 



