" RESPONSIO AD QUAESTIONEM ASTRONOMICAM, 21 



se ( I ). Pondius voluil tubum minorem paulo dcpressiorem esse, ut Signum meridia- 

 num boreale posset assequi , quando positus esset versus austrum magni tubi : tum vero 

 utroque instrumento quasdam observalioues simultaneas fieri, quominus esset dubius aU 

 terutrius situs meridianus (2). 



Ex antecedenlibus elucet , quam egregium usum in singulis tubi culminatorii correctio- 

 nibus praestare possit tubus alter e regione positus. Quamobrem in posterum sequi 

 oportet exemplum , quod Struvius (5) dcdit in adornanda specula Pulkovana , qui 

 quidem magno circulo meridiano apparalum adjecit duorum tuborum meridianorum 

 adversorum , hoc consilio , ut absque reversione instrumenti axis opticus esplorarelur. 



CAPUT III. 



EISTOaiA TUBI CULMIHATORII. 



Instrumenlum invenit Olaus Römerus, aslronomus Hafuiensis, anno 1690, suamque 

 inventionis gloriam per Universum et quod excedit saeculura , nemine contradicente , ob- 

 tinuit. Ipse pauca edidit , at naclus est discipulum successoremque Horrebovium, 

 qui omne supellectile observatorii, usitatasque melhodos accurate descripsit, omnesque 

 Chartas posthumas Römeri, quas paucissimas incendium turris haud attigisset , inte- 

 gerrimus edidit ; cujus quidem opera , Besselo judice , talia sunt, quae terenda sint 

 unicuique practico astronomo (4). 



Horrebovius itaque refert epistolam a Roemero ad Leibnitzium scriptam 

 15 Decembris 1700 ( 5 ) , in qua consilium de adornanda specula rogatus inter alia haec 

 monet Roemerus: se nou modicum recedere ab eorum sententia , qui hucusque ob- 

 servatoria adornarunt ad pompam magis, quam ad usum, et instrumenta polius aedifi- 

 cio , quam aedificium instrumenlis accommodarunt. Nee nihil abeo , inquit , ab aliorum 

 opinione , in adornandis instrumenlis , cum quadrantum et sextanlum usum plane abro- 

 gandum censeam , magis fidens inlegro circulo quatuor pedum , quam quadranti circuli 

 decempedalis. 



Di- 



(i) Schumacher, Astronomische Nachrichten, IV, »a5. 

 (a) fearson, Practical Astronomy , II , 334. 



(3) Schumacher, Astronomische Nachrichten, XI, Sg. 



(4) Schumacher, Astronomische Nachrichitn, HI, Kj. , 



(5) HorreboWi Opera Mathematico- Phjsica , II, i53. 



