RESPONSIO AD QüAESTIONEM, ASTRONOMIC AM. 29 



Tandem si tubo oriantur istae difierentiae , aut reguläres erunt , id est , certis adstrictae 

 legibus, quae caiculum effeclus permittant , si solo oriantur silus errore constanti , aut 

 irreguläres , si non situm meridiauum modo , sed ne situm quidem fixum , inter observa- 

 tionea servaverit. Itaque si i est correctio, quae situi tubi debetur , erit 



» + dx =: ( + T -\- i. (1) 



Jam yero apparet , id quod in universa astronomia occurrit , ut ex observatis effec» 

 tibus , certae adslrictis legi, ad causam caiculo adscendalur, hie quoque illud valere, 

 atque ex observatis transitibus stellarum posse , cognitis binis elementis , tertium vitiosum 

 corrigi. Enimvero in hac, quae rebus adhaeret , imperfectione , yilia simul insunt 

 tribus elementis , catalogo , horologio , tubo : quapropler videlur nihil certi ex observa- 

 tionibus posse concludi. Sed hoc meritum est astronomiae praclicae, ut bene seleclis 

 combinatisque observationibus , vel sie tarnen elementa singula absque vitio inveniantur , 

 cum observatarum diSerentiarum pars sua euique causae perturbatrici adscribatur. 



Ergo in posterum haud idealem quandam perfectamque at praesentem rerum condi- 

 tionem ante oculos ponam, quo minus in theorias evager , at magis spectem usuoi. 



Etsi autem haec tria elementa referantur ad tres usus primarios tubi meridiani , se- 



cüm invicem ita conjunclos, ut divelli nequeant , tamen , uti licet in aequatione quem 



velis e tribus ignotis secernere, ita primo loco hanc aequationem fundamentalem ( 1 ) ex- 



■ plorabo , tum vero hoc capite agam de tempore defiuiendo , id est , de horologio cor« 



' rigendo. 



2. Tubus culminatorius circulum describat ferme maximum , verlicalem, meridianum : 

 horologium astra quam proxine sequalur : catalogus sit talis , qualem praebet hodierna 

 conditio astronomiae , in stellis quibusdam fuadamentalibus non perfectus ille quidem , 

 at recipiendus y ut sit 

 ,• X = f + r + ö. ...lii© 



Itaque tria vitia , at parva , in tubo adsunt. Nam post recliCcationem mechanicam , 

 quam in introilu exposui , remansit exiguus error et coilimationis , ob quem circulus de- 

 scriplus non est maximus, et inclinationis , ob quem idem non est verticalis, et deviatio- 

 nis , ob quem non est meridianus, Apparet, transitum astri per tubum non amplius 

 esse ipsius transitum per meridianum. Ergo observalo tempori trausitus adjicienda est 

 correctio ö , originem ducens e viliosa posilione tubi , ut illud tempus transitus T inve- 

 niatur, quod horologium indicasset , si posUio tubi ad amussim.rectificata fuisset. Pri- 

 mum quaeram hanc correctionem ä (i). 



Circulus parvus , quem linea collineatoria describit in coelo » distet a maximaparallelo 



versus orientem augulo c. 



Cir- 



( I ) E u c k e , Berliner dstronomisches Jahrbuch , i83o , 3o5. 



