RESPONSIO AD QÜAESTIONEM ASTRONOMICAM, 49 



Haec , inquit Liltrovius, optima methodus est adhibendi tubum culminatorium , imo 

 optaudum esset , ita illum in omnibus observatoriis adhiberi. 



Sed cum in fixis speculis e re sil , tabulas quantumpote conslruclas habere , quibus 

 calculi quotidie recurrentcs eviienlur , equidem velim praesertim ejusmodi tabulam con- 

 strui , quae det valorem coefficientium A, B, C, N, primura pro quavis Stella funda- 

 meutali peculiariter pro « et S Ursae minoris , praeterea autem pro decimo quoque dc- 

 clinationis minuto a — 30^ ad-)- 30', reliquis , inprimis circumpolaribus non funda- 

 meutalibus , exacliorem calculum voveri. 



Praeterea autem illa , si placuisset methodus quadralorum minimorum , continere posset 

 A'^ et N'^ : tandem huic labellae jungenda esset tabula intervallorum filarium in tubo. 

 Neque tamen credo , operae pretium esse , [ut hie loci scema aliquod talis proferam 

 tabellae , quippe quae usu tanlum aestimatur. 



II. Non claudam hoc caput, antequam memoravorim melhodum, qua Hanste- 

 nius (i) ope tubi culminatorii tempus definiverit. Hucusque illud instrumenlum obli- 

 nuit situm meridianum, imo quam proxime illuc adaclum alque redactum fuit. Scd 

 auclor hujus melhodi voluit sibique aliisque , praesertim ilineranlibus aslronomis , viam 

 comparare , inveniundi temporis, cerlara , facilem , atque brevem ; imo, quod est plurimi , 

 assecutus est. Sed tubus meridie fuit movendus, at paulisper tantum , ut polarem capiat; 

 neque ultra. 



Itaque transitus observetur polaris in quodam paralleli puncto , atque Iransilus obser- 

 vetur stellae fundamentalis alicjus in eodem verVicali. Hinc vidi clarissimum aslrono- 

 mum caiculo salis facili duxisse correctionem horologii. Atque ille quidem in spccula in- 

 terimistica , ob loci defeclum, tubo demto , in columna posuit instrumenlum universale: 

 sed idem multo melius efliciet tubus meridianus , qui tantum haberet cxcursum azimullia- 

 lem , ut polarem capere posset, quod quidem haud difRcile artifici .npparebit, astronomo 

 autem ilineranti nautaeve non naviganti ctiam alque eliam merelur commendari. 



Ergo, ut hie usus tubi aeslime'ur, opponam Hanstenii f'jrmu!as alque exemplura. 



lo;. CD — I-. S 



A = 



lg. s — tg, y COS. 



n 2 



(i) Schumacher, As/ronnmisc/ie Nachrichten, VI, 189, 



