68 GERARDI REGNERI FOGKENS 



PARS POSTERIOR. 



DE USU TUBI CÜLMINATORII IN GEODESIA. 



C A P U T P R I M U M. 



VSOS TDBI C ULMIWATORH IH LATITODINE DEHWIEHDA. 



1. Oi quis sit , qui miretur, longitudines ad Astronomiam me referre , latitudincs 

 autem ad Geodesiam, indulgeat , qiiaeso , lironi , qui cum utrumqiie elemeiitutn eodem 

 referre dcbuisset , ulro refeiret autem, liaesilaret , nodo , quod ajunt , Gordii caeso , 

 alleri ad caicem partis aslronomicae , alteri in capite parlis geodesicae , distinclum al 

 quam proximum locum assignaveril. Quod eo lubenlius ipsi permissum fore ratus est , 

 quo major est lanquam flucluaulia terminorum utriusque scientiae , quam varii auctoris 

 Tariis limitibus circumscribunt. 



Sed , verum ut dicam , alia eliara est causa , ob quam capilalis bic locus ceciderit 

 lalitudini. Nam quum et temporis et adscensionis investigatio , quacum arcte cohaeret 

 longiludinis, jam iude ab invento tubo culrainalorio , invaiucrint usu antiquo, et teran- 

 tur quotidiano , factum est, perlapso saeculo integro , ul hie tubus culminatorius, meri- 

 ilie motus, obtineret directionem primarii verticalis , et latitudini determinandae servi- 

 ret : factum, inquam , etiam paulo ante, imo in Palria , ut idem in quodvis punctum 

 horizontis conversum , azimutho inveniendo adplicaretur. Scd ila tarnen allerum illud 

 inteliigendura est , ul differentiae latitudinis polius, hoc est, amplitudini arcus raeridiani , 

 ijuam absolutae latitudini determinandae, haec methodus adaptetur, et ex ipsius indole , 

 et ex senteutia inventoris, 



Itaquecum haec duo , ampliludo et azimuthum , pure geodesici sinl argumenti, neque 

 non ahus insuper usus sit tubi in operalionibus geodesicis , altera haec commentationis 

 pars Visa est mihi pulcre continere ea , quae , tam origine , quam proposito , ab antece- 

 denlibus dislincta , sed inter se arctn vinculo connesa cssent, 



2. Novam appello methodum, qua altiludo poh' , aut differenlia polius altitudinum 

 poli, ope tubi culminatorii iuvenitur , et auctorem inventoiemve appello Besselura. 



Vi- 



