RESPONSIO AD QÜAESTIONEM ASTRONOMICAM. 71 



Jam vero jure videmur dubilare , utrum in sectore zenithali , quamvis egregio , abso- 

 lutus divisionum valor tarn exacte possit definiri , ut in arcu 5 graduum non majus 

 Vitium, quam 0",I0, extimescendum sit. Cerle illa divisionum justitia multo aegrius 

 obtinetur , quam declinatio alicujus stellae inlra errorem 2" definilur. 



Besselussuam melhodum inprimis proplerea commendat , quod a nullo quoquam 

 pendeat insirumeuti errore. Tamelsi collimatio non omnino exacta sit , aut axis cylin- 

 dri inaequales habeant diamelros , aut lubus axisve flectatur, nihilo secius eventus 

 erit exactus, modo aut inier utramque observationem axis circumvertatur , aut binis 

 diebus in diversis axis positionibus observelur et medium sumatur. Successus unice 

 pendet a boniirfte tubi et cura libellationis. 



Praeterea Besselus addit , videre sibi amatores astronomiae, mediocribus instrumen- 

 tis goniometricis munitos, herum vice adhibito tubo vel portatili, yel tali , qualem ge- 

 runt circuli repelitores , certiorem altitudiuis poli determinationem acquisituros esse , 

 quam hucusque acquisiverint. 



Tandem methodus eadem , in specula bene definita, ad declinatioues eruendas adhibi- 

 ta , hoc commodum habet , quod a refractione non pendeat , sed hanc instructioncm 

 item , quod intra zenilhum et aequatorem , non ultra alterutrum , valeant. 



3. Postquam haec fuerant scripta, ineunle anno 1824, primus omnium, neque cuncta- 

 tus, qui methodum institueret , aestate anni 1824 fuit Hansenius, Schuraacheri 

 alumnus ( i ). 



Kam quum hie speculam relinqueret, quam in Helgolanda , consilio connectendi Gre- 

 novicum et Altonam , erigi jusserat, rogavit adjunctum Uansenium, qui in insula maue- 

 ret, ut inlerea Besseli melhodum ad praxin vocaret. Schumacherus quidem ipse 

 per instrumenlum universale Reichenbachii e 37 observationibus vulgaribus hanc la- 

 titudinem invenerat := 54^10'47",3, sed flexio horizontalis instrumenti = 2",7 , exiguo 

 übservalionum numero nitens, confirmationis helerogeneae ipsi injecit desiderium. 



S chuma cherus observationes suas edidit in libro peculiari (2), ibique elementa 

 quaedam deposuit , disposilionem filorum novam , intervallum filorum , errorem axis 

 oplicae alque valorem libellae, quibus opus est ad praesens argumentum. 



I. Filum 



2. Er- 



(i) Schumacher, Astronomische Nachrichten, III, 271, 



(a) Schumacher, Journal of obiervations inade for ascertainins the iime of the place in the 

 observaiorj , vihick was erected al Helgoland for that purpose bj. 



