76 ßERARüI REGNER I FOCKENS 



Medium 54M0' 46",53 38 



Tantum tubus et horologium pollet ! 



6. Illuslrissimum insecutum est experimentum mctliodi, id opinor, quod descriptun» 

 est a Struvio , in operalionibus geodesicis Russiae annis 1821 — 1831 ( i ). 



Hie usus est tubo oclopedali DoUondino, satis noto , cujus fila quinque in aequa« 

 tore 12',5 distant et duobus aliis secantur SO'' dislanlibus , inter quae semper observa- 

 tum est sidus. Per hoc instrumenlum itaquc Slruvius definivit latituijinem et estre- 

 niitatum et mediae stationis in arcu , id est , Jacobopolis, Hoc hl and ae et Dor« 

 pati. Scilicet in his tribus locis duas columnas latericias erigi jussit, in quibus pone- 

 rel pai-aMelopipeda syenitia , 15 pollices lala , 15 longa , 10 alta , sijigula aulera 300 

 libras gravia. In bis parallelopipedis superne qualuor, inlerne autem duae insuper , 

 Cochleae malres immissae erant , quibus firmiler aptarelur fmstum orichalcicum , quod 

 portal utrinque fulcrum axis. Libella refecta fuil ad usura adeo delicalum et delicale 

 reclificata. Distanlia punclbrum contactus cum axi erat 1",180, ambitus revolutionis 

 Cochleae inclinatoriae =z. O",001079 , unde in introductione repertus est valor scalae 

 eliam in diversis leraperaturis. Quod ad usum inslrumenti attinet , linea optica reversio- 

 ne axis ipsi normalis efficitur , axis autem inclinalio libella suspensoiia atteiiuatur ; 

 inclinatio autem , quae remanserit , observatur. Tandem collimalio et inaequalilas cy- 

 lindrorum axis eliminalur invertendo tubi situ. Sed proprium hoc sibi habet tubus 

 ille, ut collimatio variabilis.sit , scilicet 4",3 ab horizonte ad verticem , cosinuique, distau- 

 liae zenithalis exacte proportionalis. Vitium autem, cujus lex cognita est, jam non 

 amplius est vitium. Praelerea autem isla variabilitas nequit nocere latiludinis determi- 

 tjationi , modo observationes inversae conjungantur. Instrumenti autem, quamvis vasli 

 inversio intra pauca minuta a duobus rei perilis manibus eIRcitur. 



Per hoc instrumenlum , sectoris zenithalis vice fungens , in primo verticali juxta metho- 

 dum incomparabilem. Besseli erectujn, in Iribus punctis capitahbus dislantiae zcnitha- 



les j 



(i,) trure, Breilengradmesmng in die Oslzee provinten Riaslands, I, in« 



