RESPONSIO AD QÜAESTIONEM ASTRONOMICAM, 85 



Paulo aulem post, Julio 1828, Hansenius (») dermo eandem muleriam Iractat, al 

 generaliiis eliam adspeclam. Namque hie sibi proponit solvere quaeslionem : quid est , 

 (luod determinet lubus culminalorius ? Ergo etiam obilu atlingit axin horizont iinclina- 

 lum. Et omnem hanc quaestionera ille quidem elegantissime es unico principio et duxit 

 et persecutiis est. Sed cum haec solutio ad iheoriara potiiis quam ad praxia referatur, 

 nimis longa seducluram invilus equidem omitto. 



8. Itaque ad Besselura revertor , qui larde quidem at fide sletit promisso , cum, 

 mense Novembri 18?11 , in lucem mitterei quasdam observationes , quas, ope parvuli tubi 

 culminalorii , medio anno 1827, tarn Monachii , quam Mariae-aquis oblinuerit (2). 



Tubus erat, qualis aptarelur theodolilae octo pollicum , jam vero adornatus ita, ut 

 meridianus esset. Exiguitas atque levitas instrumenli illud aptum reddunt, quod itine- 

 rantibus semper adsit. Namque totum includebatur cista 13 pollices longa, 10 lata, 

 6 alta. Rcliquuä apparatus erat pes ligneus et chronometrum. 



Tubus habebat 5 fila , oculari juncla non objectivo, quod improbandum est, quoniam . 

 levissimo ocularis motu intervalla collimatioque mutantur. Nequs vero Repsoldi ma« 

 thodus pedem onuslandi hie poterat effici. Magis aulem commendandus est slipes iignens 

 tripes cultoris. 



Exempli autem loco afferam observationes primas Monachii , habitas 27 Junii 1827 , 

 praeseulibus Steinhelio , Ermanno et Knorrio, qui chronometrum numerabant 

 portativura Ermanni K esseli|annm , et observationum momenta scribebanl. Hae ita 

 dispositae sunt, ut aparte axis , ubi circulus aptalus erat, versus oppositum fila nume- 

 rentur I, II, cet. eodemque ordine scriberentur , qua de eausa adjeutae sunt literae 

 R , L , significantes , ulrum Stella esset a parte dexlra , an sinistra circuli. 



Sed de his observationibus dno sunt animadvertenda. 



Primum quidem Besselus ante observationes verlicales aliquot sumebat traiisitus 

 circurnmeridianos , ( duas series scilicet transposito interea axi ) quibus inveniret tempns 

 secundum melhodum Hansenianam. Tum vero aliquot Stellas observabat, quibus de- 

 terminaret latitudinem. Sed cum non posset tot horis confidere aut libellae , aut azimu- 

 tho , quot perlabereutur inter oppositos siderum transitus , ipse primus suam melhodum 

 reliquit , litteram inquam , nou sensum. Scilicet cum axi recto versus orienlem aliquot 

 siellas observasset, alias slatim aliquot versus occidentem axi inverso , observavil , quo 

 factum est, ul evenlus eodem gauderel rigore, lamelsi calculus prolixior esset et a plu- 

 ribus slellarum penderet locis. Jam vero haec Besselus observavit. 



Pro 



(t) Schumacher, Astronomische Nachrichten, YI, 421. 

 (a) Schumacher, Astronomische Nachrichten, IX , 4» 3» 



