100 GERARDI REGNERI FOGKEIVS 



hovio, et saepe crejjustuli tempore, aul quovis , si velis uli lanlerna pro sigiio, po- 

 laris adhibelur , quod visum est Delambrio. Nonnulli quidem maximas polaris di- 

 gressiones adliibendas esse docent , at male, cum hujus molus in omni puncto satis 

 conslans sit et lenlus , locus autem satis bene definitus, ut observatio , ubicunque in- 

 slituta , modo ipsa bona fueril , bonum spondeat cventum. Si velis usum reslringere , ■ 

 certe loco digressionum observandae forent dislantiae polaris ab objecto. Sed usus non 

 est restringendus. Caeterum ad hoc quam pertinent , observalioncs azimuthales ope 

 sextantum perficiendac. 



b. Circulo azimuthali, aut tlieodolita aut instrumento universali angulus inier aliquod 

 sidus, inprimis inter polarem et objectum observatur. Nulla hie opus est reduclioiie 

 ad horizonlem , quippe quae ipso instrumento perficitur. Sed azimuthum aslri horA 

 observationis supputandum est. Haec melhodus a S t ruvio alque a Gcodetis Lombar- 

 dis frequentlssirae trila est ( i ). 



c. ) lisdem inslrumentis angulus observetur inier objectum et signum aliquod meri- 

 dianum esaete positum. Haec melhodus item Struvio et Delambrio usilata 

 fuit (2). 



2. Hie repenle apparet novus usus lubi culminatorii scilicet meridiani , ad determi- 

 nanda azimulha , diversa illa a melhodo nostratis. Revera haec poslrema melhodus c) 

 omnium cerlissimc esse videtur , alque faciilima , modo ne aut tempus urgent aut in- 

 strumenlum deficiat. Nam quum bono tubo culminalorio hoc signum meridiaauin ad 

 amussim est posilum , hoc est, sive rectificalione mechanica , sive definita correclione 

 conslilutum est, illud certius indicat meridiem, quam unica polaris observatio, imo 

 facilior eliam observalio insliluitur inier duo objecla terrestria , alque tandem calculus 

 cum maxime nuUus est. Sed hie locus solum est iudicaudi hanc melhodum , quae tola 

 refertur ad correclam tubi positiouem. 



Enimvero cum huc delatus sim , anteaquam ad melhodum nostratis pergam , aegre at 

 iuste delineor , ut tubi culminatorii qnosdam usus indicem minoris illa quidem momen- 

 ti , ut indicasse suffecerit , sed in operationibus geodesicis admodum gralos , ut nequeant 

 omitti. 



a. ) Intelligitur enim ad determinandam lineam reclam in terra , nequidquam instru- 

 menlum quaesitum iri , quod melius servial, quam tubus culminatorius. Hoc in di- 

 reclione data semel posito axis opticus productus erit illa linea recta , quae poterit 

 signis insigniri, quorum puncta insignia in eadem linea recta jaciaut. Hie usus est 

 tubi satis frequeus in deliueanda aut designauda basi in solo, 



b.) 



( I ) Struve , Breitengradmessung. ^ Mesure da parallele moyen. 



(3 ) Struve, Breitengradmessuns- •m Base du Sjrstine Metrique Decimal, 



