I 



X^1^^ß\^^ ^ .^^^-^ ^■.^\^\^ ^^^ ^ .0 ^.^\0\^ *\^^^^^0\f\^0-^\ 



PRAEMONENDA. 



Vj'uiim primum qüaeslionem chemicam audivi, quam proximo die nalali Academiae 

 Lijoduno-Batavae promulgaslis , Viri Glarissimi, qui Disciplinarum Physicarum et Malhe- 

 mathicarum Facullali , in illuslri häcce Acädefttfiä pratfislJs; qüädSliönem , qua rogatur 

 expositio liisloriae naturalis et cliemicae acidi carbonicJ nalivi , consilium inii omnies 

 vires inlendendi , ul ei responderem. Attamen re accuratius inspecta , soluHo mihi 

 multo difficilior visa est ; praecipue propter ullimam ejuS partenti , scilicet iridicalionem 

 alque explicationcm praecipuorum ejus foulium^ Et profeclo haec me a pr'oposito 

 deterruisset , nisi statim mihi cogitafio sese oblulisset, in magnis cliam laudandäm esse 

 volunlatem, neque Vos in hisce commentationibus , tarn opus quoddam perfecluni re- 

 quirere , quam dih'gentem inquisitioneai et claboratam expositionem. Igitur non deS- 

 tili , sed omnem operara impendi in perscrutandis et intelligendis variis auctorum scrip- 

 tis ; quae inveni , ut polui, ordine disposui et nuuc quamvis maxime dubitans, hocce 

 qualccunque specimen Vobis, Glarissimi Viri, offero, cliam alque etiam rögans, ul in 

 dijudicando angusti temporis nee non juvenilis aetalis ralionem habeatis. 



Nunc mihi igitur reslat , ut pauca moneam de ordine , quem in elaboranda commen- 

 tatione seculus sum, Primum mens mihi fuit , disquisitionem historicam Omnibus prae- 

 mittere , tamquam partem distinctam ; sed cum res, quae in eä Iractantur , maxima 

 parte referri possunt ad acidi Hisloriam Chemicam , illum huic sectiohi' praÄÄiisr. -«- 

 Diu etiam dubitavi , quis locus esset tribuendus abscH-blioni acidi variis in liqdoribus. 

 Sunt enim qui cum Daltone staluunt illam esse actiouem prorSua mechanicaih ; alii 

 autem, inier quos celeberrimus Mitscherlich, putant etiam afiiaitatem' Chemicam in hac 

 absorblione suas partes habere. Haec si vera sint , certe non alibr , quam inier äcidi 

 connubia referri polest ; quem ordinem etiam , duce Gmelino , secutus sum. Br^iu« de 

 hisce connubiis mihi dicendum esse non existimabam , quandoquidem iibmetliate ^endent 

 ab acidi affinilate, et haec afünitas omuium Chemicarum p<roprietalum' est praedi^ua'. — 

 Quod attinet ad generaiem divisionem Commenlalionis , haec mihi ex ipsa quaestione 

 profluere videtur , ila ut Iota quaestio commode dividatur in duas sectiones majores , 

 quarum subdirisiones non supervacaneum duxi brevi conspeclu iudicare , anlequam 

 ad r«m ipsam aggrediar. 



A 2 OPUS- 



