10 C N R Ä D I K E R B E R T , I V c. p c i,, 



et fervidas aqiias emitlere (17). Immo Erclmannus (18) inquit; «In regionibu» 

 « vtilcanicis , quarum in interna constitutione carbonas caicicus reperitur , acidum car- 

 « bonicum vulcanico igne ex connubiis suis expulsiim , miiltis in locis e terra propellilur." 

 Haec vero minime omnibus in locis accidiint , et quo tandem modo aeidi carbonici exha- 

 lalio in iis regionibus esset explicanda , ubi nulla monlium ignivoniorum vestigia inveniun- 

 lur ? Procul dubio igitur, natuca , praeter montcs iguivoraos, alia adhuc possidet sub- 

 sidia, quibus perpeluo acidum ilbid formalur, sive ex connubiis suis expellilur. — 

 Diversas, inter quas acutissimae. expb'cationes harum exbalationum hypotheticas prop- 

 lerea viri docti adumbrare conati sunt , in quibus omnibus fere , calor ille versus terrae 

 centrum sensim accrescens prineeps habetur causa efTiciens. Experi : Struve insuper 

 observavit acidum carbonicum e carbonate caicico liberari coquendis Phonolithe, Ba- 

 salte et Granita cum aqua; formalur tunc praeterea connubium ex alumina , calce et 

 acido silicico. Nonne similis operatiö in inlimis terris locum habere posset? — Aqiia- 

 rum lliermalium temperatura , quae optime illi lerrestri calori tribuilur (19), salis jam 

 docct hunc calorem lali operationi suflicere. Struve saltem , per hanc viain ad hoc 

 usque tempus ignolam , multas , in mullis regionibus, acidi carbonici exhalationes 

 oriri , exi<timal. — Altera hypothcsis est, qua evolutio acidi carbonici ex sola actione 

 caloris terrestris, in carbonicos sales, et praeserlim in carbonatcm calcicum , explicalur; 

 quam sententiam etiam tuetur Hermannus (20) et Daubeny (21). Jam celeb. 

 Volta hoc modo evohitionem hujus gas prope aquas balneorum Caldicri m territorio 

 Veronensi expiicare tentavit. « lllio enim," inquit (22), « per calorem sublerraneum 

 « fermentalione excitatum, e slratis tufi subjectis elicitur." Bischoff autem exisli 

 mabat gas acidum carbonicum solo calore ex carbonatibus eductum , majori temperatura 

 piofluxurum esse quam vulgo observetur (2,1); sed posteriora experimenla (24) illum 

 non solum docuerunt , illud discrimen modo unius esse gradus scalae Reaumur; 

 sed etiam temperalurarar acidi carbonici, per viam, uti dicitur, humidam praeparati , 

 multo majorem fieri posse, quam per viara siccam expulsi ; si lantummodo decompositio 

 acido concentrato instituatur. Quae igitur Cl. B i s c h o f f propositae hypothesi objecit , 

 diutus illi obstare nequeunt. 

 Hisce peractis, mihi adhuc superest, ut ipsius Bischoffii referam meditationes, 



sta» 



( 17 ) Struve , 1. c. 



(18) Lerhbiich der Chemie und Pharmacologle , Berlin i836. I. soa. 



(i9)Cf. Bischoff in Po ggen-torf's Annal. XXXV : 16, 



(ao) Poggendorf's Annal. XXIi: 388. 



(ai) Ediiiburg. New Phil, Journ. XIX : i835, aaa. 



(aa) Cf, Briignatelli Biblioteca fisica d'Europa. XIII, ic8. Comraenlar, Lip5. XXXVI: i5. 



(a3) Schweigg. Journ. LYI : 139—148. ( a4) Poggend. Ann« XXXV: 16. 



