COMMENTATIO ab QUAESTTONEM CHEMICAM. 27 



mullum valere in calore specifico fluidorura gasformium delerminändo (23). Clar. Gay- 

 l u s s a c ( 24 ) nee non de la Rive et Marcet (25) dein statuerunt , omnia fluida 

 gasformia eadem pressione alque eodem volumine, semper eumdem habere calorem spe- 

 cificum ; neque igitur acido carbonico majorem tribuerunt calorem specificum quam 

 aeri alraospliaerico (26). Verum ex posterioribus , ingeniosissimia experimentis , quae 

 expert. Du long, summd qua erat sagacilate instiluit, apparatum non salis sensibilem , 

 cujus ope priora e.^perimenta insliluta fuere, patuit causam fuisse, cur falsos istos even- 

 tus obtinuiäsent. llle vero multiplici curd in experimentando usus est , atque calorem 

 specifium fliiidorum gasformium determinavit e sono , quem edunt , qaundo purissima 

 et sicca per unam candemque libiam perflantur. Etiam ille aerem alnjosphaericum pro 

 unitate sumsit , et acidi carbonici calorem specificum invenit ( 27 ) , aequali volumine = 

 1,249, aequali pressione = 1,175. E qua determinalione simul videmus, eventum, quem 

 de la Roche et B6rard, Hcet diversissimo modo, oblinuerant , jam salis bene 

 cum Du long ii convenire. 



Hie non locus est dijudicandi , utrum apla fuerint consilia , necne; neque de modo, 

 quo oblinuerint eventus; haecce illi ex commilitonibus relinqueuda sunt, qui quaeslioni 

 e Phfysica, hoc anno propositae, respondebit. 



3. Condensatio et Dilatatio. 



§. SS. 



Inda ab anno 1823 gas acidum carbonicum pertinet ad fluida gasformia condensa- 

 bilia. Verisimile aulem est , jam Rumfordum in experimentis suis ad pulveris 

 pyrii vim determinandum (1797), acidum carbonicum liquefaclum obtinuisse, quippe 

 hujus pulveris explosionem in validissimis vasis vitreis cylindraceis , magnis ponderi- 

 bus occlusis, effecit; sed ipse hac de re cogitare non potuit , neque hanc ob causam 

 experimenta sua instituerat (1). H. Davy et Faraday autem primi fuerunt, 

 qui de induslria experimenta de condensalione fluidorum gasformium instituerunt et 

 quibus etiam contigit gas acidum carbonicum ad statum liquidum redigere. Usi 

 sunt ad gas acidum carbonicum liberandum carbonate ammoniaco et acido sul- 

 phurico concenlralo. Facta est condensatio in parvis solidissimis tubis vilrcis siphoni 



for- 



(s3) Transact. ofthe Royal Soc. ofEdingb, vol.. X.i igBü-aiöl vthti- 



(!i4) Anna), de Chimie LXXXIII. io6. Hi*. t't'- 



(a5) Ann. de Chira. et de Pbys. XXXV. 5 et ulteriiis in Bibliotb. univers. XLI. 37. 

 (36) Gay-Lusac antem hanc soam sententiara dein rautavit. Cf. Gilb. Ann. XLV. 3ai. 

 (ay) Ann. de Chimie et de Physique XLI. |i3. nee non B.erz. Jahresb. 18J1. pag. 47. 

 (i) Schweigg. Journ. XLIIt »ro. u,, . ^ 



D 2 



