COMMENTATIO ao QüAESTIONEM CHEMICAM. 43 



potunj non modo usitatissimum vero eliam remedium saepe saluberrimum praebet. I?on 

 igitur supervacaneum aut absurdum fore puto et absorbtionem ejus in aqua aliisque li- 

 quoribus inter ejus connubia adumbrare. 



1. Ahsorptio ejus in aqua aliisque liquoribus. 

 %. H. 



Sub vulgari aeris almo^haerici temperatura atque pressioue , unum aquae volumeu 

 cum 1 ad 1,06 vol. gas acidi carbonici conjungi polest ( i ) , qua conjunclione aqua 

 ponderis sui specific! incrementum = 0,0015 usque ad 0,0018 atque stimulanlem sapo- 

 rem nanciseitur. Doctiss. Henry (2) se observasse testatur, per hanc absorplionem 

 calorem liberari, qui suflSceret ut ab illo aquae temperatura | ad | gradus scalae Fahr, 

 adscenderet. Quod autem ut obseryetur , abundanti aquae acidique copia uteudum 

 est. Aqua illa autem , libero aeri exposit4 , gas absorptum sensim effugit , quod quoque 

 efficitur conquassando , antliae pneumaticae ope , calefaciendo , congelando , aliisque 

 modis ; quae omnia indicant conjunctionem non esse intimam atque vis chemicam esse di> 

 c6ndam. Gas acidum carbonicum autem , si valida pressione et imminuta temperatura ali* 

 quoties est densalum , atque aere atmosphaerico prius ex aqua espulso , multo majori 

 copia ab ea absorberi potest ; quippe quae aequali temperatura gas alicujus condensati 

 tot Volumina excipit , quot non condensati ( 3 ). Hac ratioue eo pervenerunt chemici ut 

 in apparatibus idoneis (4) unum aquae volumen, 5 — 6 acidi carbonici volumiuibus im- 

 pregnarint (5). Tali aqua in vasis clausis valido frigori exposita, ita ut congelet, gas 

 acidum in parte nondum concreta sensim concentratur , donec et haec in glaciem abeat. 

 Tunc vero acidum formam suam gazosam recuperal atque vas disrumpilur. 



In mullis Europae regionibus, praesertim vero in Germania, aquae illae acidulae , uti 

 vocantur, nativae exstaut, insuper sales quosdam ac nonnumquam quoque propria acida 

 soluta continenles. Pleraeque tarnen aquae ita dictae minerales, quibus nunc utimur 

 artificiales sunt. 



§. 12. 



(i) er. Dalton in Gilb, Ann, XXVIII. 398. Gmelin l.c; a53. Eerz elius Leerb. der Scheik. 

 1. 353. 



( s ) Philos» Transact. i8o3. pag. 49. 



(3) Cf, Henry l.c. Notatu digaissimum propterea est, acidum carbonieum liquidum aqua commis'. 

 ceri non posse , sed minori suo pondere specifico, huic iiiaatare. Cf. Thilorier in Ann. der Phamia- 

 cie. Bd. XVn. 38. 



( 4 ) Cf. B er 2 e 1 i u s 1, c. 1. Tab. III, ßg. a— 6. T h ^ n a r d 1, c. pl. XSVIU. 



(5) Gilberl's Ann. XII. 83. Th^nard 1.«. §. 664. 



F 2 



