COMMENTATIO ad QUAESTIONEM LITTERARIAM. 71 



Virlules illae intellectuales imprimis non sunt negligendae ; compleclunlur enim id , quofi 

 in sapiente Aristotelico haud minimi est, cullum mentis. Scilicet, teste Cicerone, ad 

 contemplationem et aclionem Aristoteles hominem dicebat natum , adeoque in sapieule 

 •uo eruditionem postulabat haud Tulgarem , Uli et liquet ex ipsius exemplo. In ipsn 

 etcnim Aristotele omnia ad exquisitae doctriuae normam alque copiam sunt composjla , 

 in eo docla atque erudita omnia. 



2°. Ex iisdem liquet, esse sapientem virum humanum , sensibus et affectionibus non 

 carentem , sed has bene regentem ; versatur enim virlus moralis in conjunctione rationis 

 cum affectionibus et studiis. 



3°, Ex antea diclis intelligilur, esse omnem ejus virtulem negalivam, quae tantuni' 

 modo caveal , ne transgrediatur cerlos illos fines , quos ultra cilraque non polest consisle- 

 re rectum. 



4°. Esse eandem legalem , neque veri nomiuis moralem ; virtus enim haec non est 

 totius animi indoles talis , qua quod verum, bonum , divinum sit , homo appelat , quae- 

 rat, summoque studio amplectatur (21); imo contra, virlulem non novit, nil habet 

 nisi virtutef (2^) >• c. animi operationes tales, quibus non recuset , hanc vel illam rem 

 certo quodam modo peragere. Hoc autem nil aliud est , nisi obseryare legem ; moralis 

 yero virtus su4 sponte omnia seclatur bona atque vim suam in omnem auimum exercet , 

 omnes vires ac facultates sibi subjicit. Si quaeramus causam, quae fecerit , ul legalis 

 ratio Aristoteli imprimis placeret , videtur esse haec , quod solam fere secutus sit ralio- 

 nem , aut potius Judicium, negleclo sensu. Judicii autem est , praecepta dare , legesque 

 ferre ; sensu? , hisce legibus praebere vitam et auimum , ut ideo utraque per se indigeas , 

 aller allerius ope vigeat. 



Alque ita jam generalia ad finem perduximus , neque tarnen in bis subsistendum vi- 

 detur ; etenim , cum sapientis illud nomen airo\A»loi significet to rij xpsTcig iz^'v > reslat , 

 ut videamus , quasnam habeat virlules; quod ubi egerimus , deiuc^ps erit oslendendum , 

 iilrum sud se virlute involvat sapiens , sibique sufficial , an vero aliis eliara vel rebus vi 

 Lomiaibus indigea'. His autem perspeclis , proposilo noslro salisfecisse videbimur. 



S- 5. 



(11) Aristolelem non talem velle virtutem unam, quae sit lolius mentis, animi, voV'nlalls ad bonu i 

 divinunique convei;,io , patet ex loco in Magn. mor. Lib. I. c. t. T m. 11. pag. leg. f. ubi Socati se 

 opuonit, praecipuum esse doceuti, ut bomo inqu'rat, quid sit pukrum, verum, bonum, justum , ii- 

 vinura. Ita en'ra, inquit , virlules essent scientiae, quud absurdum. Causa hujus discrepantiae ba-c 

 esse videtur, quod Aristoteles inlt.'lligert; non potuerlt tanlu:a tolum animum occupantem rerum divi- 

 uarum amoreni , qui e uhoiuinem duceret , ut inquireret et ut id, quoJ verum esse re^erüsset, noa 

 sequi non posset, 



(sa) Magq. mor, Lib. I. c i. Tom. IC. pag. 107. c, legltur rä JJ ariü^xhv ib:u im rd räj ifhaj; ixtur. 



