COMMENTATIO ad QUAESTIONEM LITTERARIAM. 97 



voluplate esse omne boni malique Judicium , ideoque revera hanc prae oranibus appelere 

 sapientem. Vidimus , quielem placidamque rationem ad eam maxime perlinere : nam 

 non amal sapiens laborare et negotia habere in veri disquisilione. Vidimus denique , 

 qualis illa voluptas sit , quae inanes omnes cuplditales funditus rejiciat , naluralibus 

 facile careat , nil nisi necessarias desideret , quae ab ips4 natura ad vitam suslentandam 

 requirantur. 



§. 5. 

 Quae sapienti virtus. 



« Clamat Epicurus, non posse jucunde vivi nisi sapienter, honesta, justeque vivalur, 

 nee sapienter , honeste , juste , nisi jucunde. " Ita Cicero , qui miram repugnantiam cum 

 voluptatein eo invenit (29), Nobis vero, cum, quis sit finis, exphcuerimus , mira talis 

 philosophi nostri dictio non accedit. Quod nostris etiam diebus saepius fit , ut qui animi 

 tempestalibus vehementioribus sint jactali, ubi a virlute fuerint alieni , ut hi dein beatitu- 

 dinis ac quielis desiderio ducti , hanc^»ullibi nisi in Tirtule inrenianl , eamque adeo 

 amplectentur , quia sit beatitudinis eflFectris; idem cernimus in Epicuro. Sitiebat quie- 

 tem placidamque animi tranquillitatem , quam in vitd publica perturbationumque aeslua- 

 tione non inveniebat, et tum intellexit , virtutem esse firmissimum ad hanc praesidium, 

 atque praedicabat, non posse jucunde vivi, nisi cum virlute viveretur (00). Sapientem 

 suum exstruens , finxit eum virtutis cultorem ; virtulis vero non sui causa , sed beatitu- 

 dinis inde consequentis, velut aegrum, qui medicinam sumit, ut exslirpato morbo , 

 recreenlur vires (3i). Non ob ea solum incommoda, quae eveniunt improbis, fugien- 

 dam improbitalem censuit , sed mullo etiam magis , quod , cujus in animo verselur , 

 eum numquam sinat respirare, numquam sinat acquiescere, i. e. , quia homo improbus , 

 perturbalionum cupiditalumque vi continuo exagitatus , numquam placidi illä fruilur 

 conditione, quae ad beatitudinem supra omnia requiritur ( !i2 ), 



Inier virlules aulem quatuor imprimis recensentur , eardinales illae mullum celebra* 

 tae : temperanlia , fortitudo , justitia , prudentia. 



Temperanliam per se non appetit sapiens, sed adhibet , ut pacem animo afleral, 

 eumque quasi concordiä quadam placet et leniat , liberetque a ferocitale et turbulenliä 

 cupidilalum (33 ). Forliludinem natura non habet , sed comparat eam utililalis com- 



pu- 



( 19) Cic de Finibus , Llb. I. c t8, 57. ( 3o ) Cf. Cic. Tusc. Q. Lib. I. c 3 , 20 sq. 



( 3i ) Diog. Laert. Llb. X. J. i33; ( 3j ) Cic. de Finibus , Lib. I. c. i6, 53. 



(33) Cic. 1. 1. c 14, (l7. 



N 



