COMMENTATIO ad QUAESTIONEM LITTERARIAM. 101 



bealam , si vcl , oculonim lumine orbatus , in atrae noctis perpetuo verselur lenebris ; 

 imo , si vel gravissima morborum turba cum ingenti dolorum vi in ipsum irruat , quietus 

 est ejusque vehemenliam ridet (49 ). Quae ab hominibus vel odii vel invidiae vel com- 

 temtils causd ipsi inferunlur damna , infra se pulat nee quidquam curat ; felis manel , 

 etiamsi torqueatur ; si uratur sapiens , si crucietur , nou modo fert , non modo non suc- 

 cumbit , sed in Phalaridis tauro si sit, dicet : quam suave est hoc, quam hoc non 

 curo l (5o). IIa sapiens contra fortunam munitus ac Corroboratus , a statu suo non 

 facile dejicitur, et quiete sine metu aetatem degit. Possit tarnen fieri , ut tot tantaequc 

 sint , quae ipsi accidant , calamitates , ut ferri prorsus nequeant ; tum sapiens fugit et 

 una cum vita calamitatibus liberatur; non dubitat, si ita melius sit, migrare de vila. 

 Ita semper, quidquid accidat, vivit beatus, et, cum neque fortunae vim neque mor- 

 tem metuat , nee horreat numen supremum, nullum est teiopus, quo non plus habeat 

 Toluptatis quam doloris (5i). 



Quae hac J vidimus , probo viro digna omnia sunt; ferre calamitates, ridere fortu- 

 nam , generosae et fortis indolis homini omnino congruit ; sibi manus inferre vitamtjue , 

 si ista molesta sit , fugere , iis temporibus virtuti magis quam vilio ducebatur. Unum 

 tarnen quoddam vidimus, quod nuUo tempore, nullä in genta , nee apud ullum homioem 

 possit laudari ; imo ne fieri quidem, quoniam uaturae humanae e diamelro sit opposi- 

 tum ; hoc nempe , in acutissimis doloribus , in igne si torqueatur , sapientem dicturum , 

 quam suave est hoc , quam hoc non curo ! Summa enim , quae homini contingit forli- 

 tudo, non haec est, ut naturam suam invertat, ut, quod ipsi insit , exstirpet et evellat; 

 hoc si vel quis vellet , ne fieri quidem potest , nisi quando homo homo esse desinat. 

 Hoc unum potest, hoc unum humanum est, ut non ,succumbat dolori , ut ferat calami- 

 tates; ut iis delectetur , absurdum est. 



§. 8. 



Sapienlis amor ei amicitia, 



Sed agendum eliam de sapientis in homines animo, ut innotescat , quonam studio du- 

 catur in vitä et usu aliorum , qua in re summa versatur humanae naturac diguitas. 



Cum sequatur sapiens principium suum: quiete vivere absque muneribus ac labore , 

 spoute videret quisque, etiamsi ne verbo quidem in totä philosophiA Epicuri hac de re 

 diceretur, non posse cum magno duci hominum amore : amor enim aliis vult benefa- 



ce« 



( ig) l. 1. §. 119. Plutarchus , Non posse , etc. c. 3. 



(5o) Diog. Laert. Lib. X. §. 177 , itS- Cic. Tuse. Q. Lib. II, c. 7, 17. 



( 5i} CiCi Tusc, Q, Lib. Y. c, 41, iig. De iiaibus, Lib. 1, c, 19, 61. 



