COMMENTATIO a» QüAESTIONEM LITTERARIA3I. 123 



utpote omni affectione tenerique sensu destitulum. Cum vellcnt sapientem a peccalo 

 purum, qui labi non posset , eundem dicebant vacuutn pcrlurbalionibus; allerutn enim 

 sine altero esse non passe. Hinc ipsum prop mebant siüce iluriorem , ut nulli re movea- 

 tur , nuUä tangatur affectione, sit aulera , ut ajebant, d-Tr^dii?. Veluti mare , quum 

 nullA ventorum nee tempestatum vi exagitalur, ita Iranqiiillum fore afiirmabanl ipsius 

 animum, quietum ac placidum, nullä rerum concupiscenliä commotum; nil sapienti 

 aceidit inopinatum , Uoratianum illud nil admirari omnino in ipsum cadit (26). Ita 

 statuentes , sentiebant tarnen, ipsä natura impelli hominem ad id adipiscendum, quod 

 ipsi videatur bonura , adeoque fatebantur , sibi optare sapientem, cujuscumqus, quod 

 bonum sit, objecla esset species ; oplationem vero illam ad raiionem p<. tius et agendi 

 constantiam retulcrunt, quam ad animi sensum eamque dicebant /SouA-^V/i/ 1 quae fiat 

 constanter et prudenler , cadalqiie in sapientem et in eum solum (27). Praeter hanc 

 ßöu^ijaiv nil in sapiente suo admiltunt, quod possit perturbationis, tä^oD« , nomine in 

 signiri ; sed hisce omnibus quasi morbis volunt ipsum carere , quum nulld naturae vi 

 commoveantur , sintque omnia opiniones et judicia levitalis, aversa a reclä ralione > 

 contra natiiram animi commotiones , quarum matrem esse arbitrantur immoderatam 

 quandam inlemperantiam (28). Perturbaliones autem cardinales sunt qualuor, quarum 

 duae oriantur ex duabus opinatis bonis, praesentibus ac futuris, duae ex totidem malis; 

 ex bonis libido et laetitia , ex malis metus et aegritudo , e quibus reliquae omnes 

 species ducantur. Omnes has , prouti virtutes, arete inter se esse junctas , ut qui unam 

 habeat, is habeat omnes, qui careat una , idem über sit ab omnibus, in ratiociniis suis 

 Stoici sumunt. IIa enim argumentantur. Cum gaudium de alieno malo non cadat in. 

 sapientem, ne ut irascatur quidem cadit; sin autem caderet in sapientem aegritudo, 

 caderet etiam iracundia , qua quoniam vacat, aegriludine eliam vacabit. Nullam igitur 

 omnino perlurbationem cum sapientid in eodem hoöiine adesse posse statuunt, adeoque 

 rtec dolore affectum iri sapientem , quum sit animi contra rationem coutractio , nee 

 unquam cupiditate moveri , nee laetitid efferri , nee arripi metu , quod ita paucis con- 

 cludunt : qui sit moderatus et temperans , eum necesse est esse constantem, qui autem 

 constans, quietum, quiquietus, perturbatione omni vacuum (29). 



ünum etiamnum hoc loco monendum , quod ad animum sapientis perspicieidum haud 

 parvam habet vim. Ita scilicet Stoici ratiocinantur; in quem cadit raiaereri , in eundem 

 eliam invidere ; non cadit autem invidere in sapientem; ergo ne misereri quidem (.10). 



At- 



(56) Diog. Laert. Lib. VII. §. 117, n3. Stob, ec'. mor. Lilj. II. pag, t8}. 



(27) Cic. Tusc. Q. Llb. IV. c. 6 , 1». 



(a8) Cic. Acad. post. Lib. I. c.io, 3S sq, De finib is , Lib. III, c. to, 35. Tusc. Q. Lib. IV. c 6, 11. 



(29) Diog. Laert. Lib. VII. §. 118. Cic. Aca 1. Pjst. Lib. II. c. 43 , i35. De liaibus , Lib. III. c, lo , 

 35 Tusc. Q. Lib. III. c. 8, 18 c 9 , 19. Lib. lY. c. 6, 11. 



(30) Cic, Tusc Q. Lib, IIL c. 10, ai. 



