COMMENTATIO ad QÜAESTIONEM LITTERARIAM. 131 



Omnibus esternis bouis facile earere , non invidere habenii ; praesenlisque tnali nullam 

 habere affeclionem , in aliis quoque eadem postulat, Non dolel miserum inopem , quo- 

 riiam malum ei accidisse nullum existimat; iis solis benignus est, qui virtulis amantes 

 sunt , inque ea sibi comparanda forliter laborant , ipse virtuti oninibus viribus deditus , 

 in eäque tolo pectore incurabens , in aliis quoque hanc summi aestimat. Hanc amicitiam 

 solos inter bonos esse censet , quos sibi invicenoi sludiorum similitudo conciliet : inter 

 malos non posse consistere , quippe inter quos vitae concordia cernatur nulla. Est aulem 

 ipsi amicitia Titae communio , studiorum consensus , societas omnium , quae sunt ad 

 vitam necessaria. Nee tarnen ita hoc intelligendum , ac si probarel , propter utilitates 

 amicitiam adscisci: nullara eam esse pulat, nisi ipsa appelatur per se , nisi amicus 

 propter se eligalur ; quod vero si fiat , si sapiens sapienti amicus sit , tum alter altero ut 

 se utilur, tum alter alterius est imago et quasi altera persona , amicus est aller 

 ego (44). Ita in amicitia quoque sapiens sibi constat , dignitaleraque suam tuelur ; si 

 amicitiam ineat, intime et forti arctoque vinculo junctus esse cupit ; ut omnia , sie et 

 amicitiam , toto animo agit. Sed etiam neminem nisi probum , nisi sapientem , ita secum 

 junctum agnoscit ; malos arcet et spernit. Ex hoc explicanda sunt , quae de araore 

 sapienlis dicuntur ; cadere dicunt in sapientem amorem , qui sit conatus amicitiae fa- 

 ciundae ex pulcritudine , non illum vulgarem , qui nil sit , nisi rationi contraria quae- 

 dam concupiscentia , a praestantis ingenii viris aliena ; amat igitur sapiens sancte et cum 

 ratione adolescenles ingenuos et nobiles , qui prae se ferant indolem generosam in^e- 

 iiiumque ad virlutem propensum. Mulieres vero, cum non sint cultae, non amat, sed 

 ut e natura vivat, uxorem sibi adjungit, e qua liberos suscipial , eamque, cum leges 

 ita ferant, malrimonio sibi jungit; sed amore leneri eam non complectitur, hunc ne 

 cognoscit quidem, cum uxores communes esse debere censeal : prae patriae amore tene- 

 riori et exlensilate minori amori in ipso nuKus relinqiiitur locus; hunc abjicit, ut illi 

 indulgeat ; elenim si mulieres communes sint, quietem existimat fore in civitale, quoniam 

 "dlter ab altero nullo adulterii metu sejungatur, amorem inter cives majorem ,. quoniam 

 ita omnes liberos patrum instar et summa charitate sint dilecturi ( 45 ). 

 ' In hisce , quae vidimus, quatuor observantur gradus; cum uxore sapiens vi vif, quo- 

 niam ita opus est ; patriam carilate amplectitur ; cum iis , qui ad virtutem colendam 

 accedunt, amicitiam inire conatur ; cum sapiente , jam virtutis compote , jamque per- 

 fecto, intimo et tenerrimo amicitiae vinculo junclus est. Sed unum aliquid eliamnum 

 reslal reliquis Omnibus superius, sensus animi grati erga parentes, fratres, sorores, qui 



in 



(44) Diog. Laert. tib.YlI. §. a3 , isS sq. Stob. ecl. mor. Lib. II. pag. 170, 182. Cic. de fiuibus, 

 Lib. III. c, 91 , 70. 



{ 46) Diog. Lal-rt. Lib. VII. §. ii3, i'g— i3r. Stob. ecL mor. Lib. II. pag. 169, 184. Cic. de fini» 

 bus , Lib. III, c. 20 , 68. Tusc. Q. Lib. IV, c. 34 , ji. 



R 2 



