coMMENTATio ad quaestionem litterariam. laa 



sulit. Praelerea, cum mundus sit urbs quasi et societas hominum et Deorum , cujus 

 unusquisque nostrum pars est , mundi certe societas omnium maxima est , quae si maxi- 

 »na Sit, necesse est, quod a communione ducatur officium, id esse quoque maximum. 

 Ex qua natura sequitur , ut communem ulilitatem nostrae anleponamus. Agit hoc 

 sapiens spiritu duclus alto et sublimi ; omnibus sludet benefacere, civitatis saluti vitam 

 suam totam, vires omnes consecral , cujus promovendae si lenissima eliam spes ipsi 

 oblata Sit, nee utilitalem suam curat , nee opes, nee salulem ; res exsistit , eliamsi 

 pericula inde immineant maxima, cum rege versatur, consilio suo opitulalur , armis quo- 

 que sumtis , vi belloque clvitatem defendit ab hostibus. Sin perspeclum habeat, nii se 

 proficere , rcgnum recusat , nee frusira in pericula incurrit ; agnoscit humanae naturae 

 iusitum esse se luendi et servandi Studium; ceteroquin vero nil, quod agere posset, 

 omitlil; nil non agit , quod reipublicae possit esse utililati : ita enim opinatur, com- 

 munis utilitatis aut salulis desertorem propter suam utilitatem aut salutem non minus esse 

 viluperandura , quam patriae proditorem (43). 



Ad hanc , quam ipse sequitur senliendi rationem , cives quoque suos sludet informare ; 

 adolescentes incitat laudibus, reprehendit ipsos, si opus sit; cives docet, ad virtulenn 

 eos adhortalur , prudenliaeque ratioues tradit, vitia reprehendit; austerus est, nee in 

 ullo, quae ad voluptalem speetant , admitlit, neque misericordiA afficilur umquam nee 

 veniam cui habet ; quae a lege conslitutae sunt poenae , eas infligit , nee remittit , cum 

 duriores ipsi nuUo modo videanlur ; verbo severus est , quandoquidem cedere et miseri- 

 cordid tangi in nuUo inesse censet , qui ad reprehendendum se aptum existimet (49). 



Ex hisce omnibus liquet , sapicntem Stoicum esse virum nobilem , tolo animo ad vir- 

 lutem conversum ; sed siraul superbum , durum , qui se eum esse existimet , qui reliquos 

 reprehenaat; virum magnum , longe supra gregarios homines elatum , nee tamen ama- 

 bilem ; heroem fortem , magis quam hominem revera humaniim. De heroicä illä sapien- 

 Us indole pauca etiamnum diceada sunt. 



§ 1*. 



Sapiens heros, 



Prouti heroi's est, ut nulle umquam perturbetur periculi metu , sed semper sit con- 

 stans, tranquillus, liber, regius, ita quoque haec omnia in sapientem cadunt. 



Con- 



(48) Cic. de fmibus, Lib. lU. c. ig, 6ü. De officns , Lib. I. c. 43, i53. Diog. Lac'rt. L ib. VII. §. 85, 

 ,a3. Stob. ecl. mor. Lib. II. pag. i8j. Plutarclius , de yirtule morali , c. 12. 



(49) Diog.Laert. Lib.YII. §. 117 , lai , ia3. Stob. ccl. mor. Lib, H. pag. i84. Plutarchus 1. l 



