ORATIO.' S 



Nam si tempora nobis proponimus, quae christi adventum praecesserunt , 

 tarn, assidui homines in armis fuere , ut sidera codi facilius numeravcris quam 

 bella. Deinde vero tantum aberat, ut populorum legibus, moribas, insti- 

 tutis arcerentur bella, ut iis summopere commoverentur, aut, si confecta 

 erant, renovarentur et alerentur. Jssyrios miHo , Bahylonios , Peisas , alios 

 quoslibet Orientales, qui ad nationes exteras adoriendas et durissimo jugo sub- 

 igendas feroci domino ac tyranno serviebant. Mitto quos agitabat inveterata 

 barbaries, ut ferarum instar vagi per agros, silvas et solitudines palarentur, 

 usquequaque praedantes , donec alicubi certam sibi sedem figerent : Gallos , 

 Cimbros^ Teutones, similemque ex Jsia erumpentem colluvionem. Graecos 

 dico et Romanos, quorum civitates tanquam exempla, in quae omnis intii- 

 eatur posteritas, insigniter laudare solemus. Ad hos igitur vix oculos conver- 

 timus , quum statim acerbo ofFendimur odio, quo et in extraneos qualescun- 

 que feruntur et ad gentes vicinas et remotiores hostiliter tractandas impellun- 

 tur. Quod ut animo a teneris inde imbibunt unguiculis ; ita educatio femi- 

 nis quidem exigua vel nulla est: quae maribus datur , id unurn maximopere 

 agit , ut viri fiant robusti , vaüdi , ad certamen et proelium exercitati. Neque 

 hoc tantum in usu esse videmus Spartae, ubi scelesta Helotum interfectio- 

 ne Juventus ad caedem instituitur, litterisque bonis ac disciplinis aditus occlu- 

 ditur; sed doctis Atlienis , sed Romae urbanitate sua superbae, sed in locis 

 quibuslibet , huic utrique civitati dominatrici subjectis. Quid? quod ludis et 

 spectaculis animi , supra quam die! potest, ad saevltiam inflammantur. Philo- 

 sophi, praeter quos fere nemo est, qui ingcnia ad humanitatem erudiat , et 

 pauciores sunt, et in scliolis sibi condendis intenliores , quam ut eorum ex di- 

 scipüna multum cmolumenti in commune redundare possit. Et quotquot eorum 

 fortitudincm in quatuor illis virtutibus ponunt , quarum observatione quis per- 

 fettionis culmen atlingat, animadvertite, AA! quantopere hoc suo placito 

 vitae militari facem praeferanl! Accedil antiqua superstitio, Martern aliosque 

 Dcos , et secum mutuo , et cum hominibus belligerantes , ad imitationera 

 inducens. Tum porro ea civitatis, praesertim Romanae , natura et indoles, 

 ut Stare nequeat , nisi continua bellorum serie tanquam sustentaculo confir- 

 metnr. Et ne quid momenli ad animos efferandos desit, ipsa quoque virtutis 

 appcllaüo, tam in Graeco quam in Latino sermone, illud maxime bonum 



A 3 ap- 



