ORATIO. 5 



dum dixi de spe beatltatis post mortem aeternae , quam cum divinitns Omni- 

 bus faciat bonis et animo moderari assuetis, vehementer eos avertit a quibus- 

 vis audendis, ut hac brevi in vita famam, gloriam, prosperitatem , qualicun- 

 que tandem modo, asseqnantur. Sed cur vobiscum loca percurro notissima? 

 Acquiescamus in arnobii dicto: si omnes homines huic doctrinae au- 

 rem commodare vellent, jam diu fore , ut orbis terrarum moUissima 

 in tranquill itate degeret! 



At occurrere video, qui hanc Religionis Clirlstianae praestantiam lubenter 

 mihi concedant , ejus vero efficacitatem ad belli amorem arcendum non item. 

 Et mimndura profecto non est, si gentes ferae, quae, postquam sacramento 

 iidem snam cur.isro obstrinxerant, Occidentem ferro invaserunt et ditioni 

 suae subjecerunt, Fandali, Sueui, Gothi, Franci nobis excitantur. Ne- 

 que injuste memoria renovabitur audaciae, qua haud raro imperatores, re- 

 ges, sacrorumantisütes, ad gloriam Dei, ut jactabant, amplificandam, pacis 

 foedera ruperunt. Quis enim haec et sirailia insignem turpitudinis labem sus- 

 tinere negaverit? Qnis adeo ignorat , ad gentes in regnum christi vclufi pecu- 

 des in stabulum cogcndas, et, quae cogi noUent, sedibus expellendas vel pror- 

 sus delendas , ingcntia conflata bella esse ? Ne exercitus dicam comparatos es- 

 se, ut, unius ejusdemque christi sectatoribus , Pontificis Romani causa," 

 necandis et trncidandis , sua quasi viscera discerperent. Sed qui talia urgent, 

 absit, ut rei honestissimae defensori labyrinthum struant, unde sine quodam 

 ARiADNEs filo neqaeat evadere! Nonne per longam scculorura seriem gentes, 

 quae Chrlstianae vocabantur, pro Iure divinilus allata tenuem habuerunt et ina- 

 nem umbram ? Nonne rudis et agreslis vitae consuetudo tantum callum obduxe- 

 rat animis , ut ne doctrinae melioris vis quidem in eos penetrare spiritusque fe- 

 roces domare posset? Et velus erat opinio, quae luthero xtiam , calvino 

 aliisque sacrorum emendatoribus fraudem fecit, homines, H aereticor um cn- 

 mine notatos, vel capitis supplicio plectendos esse. Ceterum Religionem 

 Cbristianam ne sie quidem omni ad arcendum belli araorem caruisse effica- 

 citate, persuasum nobis erit, si animadverterimus , quantum feritatis illa 

 gentibus, quae imperii Romani provincias sibi expugnassent , paulatim excus- 

 serit Feritate enim excussa animos, et paci studere iiovimus, et revera stu- 

 duisse intelligimus ex iis, quae de Burgondionibas, Alemannis ^ quin et Go- 



A 3 Ulis 



