8 W. A. VAN II li N G E L , 



post fatalem diem adepti estis! Nobis posteris auclores, qui vitae muneribus 

 fungebantur, de vcstris aliariimqiic civitatura calamitatibus et aerumnis 

 tradidere tantum, ut plane nesciamus, utrum satius sit, antiquitatis sortem 

 lugere, an his temporibiis meliorem suam fortunam gratulari. 



Sed bis tcmporibus gratulans non is sum, A. A! qui omnem bello atrocita- 

 tem exemtam esse conteadam. Quod neutiquam certe ad istos Europas po^ 

 pulos, qui in magna rcrum humanarum et divinarum ignorantia versantur, 

 Italos , Hispanos , Portugalos aliosque pcrtinet. Quin tantum abest , ut 

 hac culpa vacent, qui regiones incolunt liltcris et doctrinis magis illustratas, 

 ut haud pauci eorum grande, ut Augustinus ait , latrocinium variique ge- 

 neris piacjla committant. Referre pudet sermones a longo jam tempore 

 de nostratibus maxime habitos et exteras per oras dispersos et disseminatos; 

 Sed vcstram , Juvenes Generosi! qui cum iis in belle fuistis et multa nefaria 

 vidistis, vestram testor fidem, quae nobis declaret, haecne omnia talia fue- 

 rint , ut cum veterum atrocitate comparari possint. Quod cum a vobis negari 

 sciam j vox illa vestra cum voce quorumvis bonorum , graviora et diuturniora 

 belia expertorum , notabüe est , quam amice ad hujus aetatis laudationem 

 conspiret. Sit ea bominis ad vitia proclivitas, ut in rebus tumuliuariis se 

 ipsa mens non semper possideat seque ad aequabilitatem et mansuetudincm 

 regat. Huic procliiitati doctrinarum divinarum accedat inscitia , in rcgionibus 

 etiam christi luce conspicuis multitudini usque adhaerescens animosque le- 

 ves motibus suis et cupiditatibus rci nrjucns. Et male audiant noslrates, quoa- 

 iam, militia hlc in contemtioacm adducta, nulli ferc apud nos stipendia 

 merucre , nisi mcrcenarii aliunde conducti , aut vel infimae plebis , vel vitae 

 dissokUae, et, ut usurpem , quod caesar de Gallis dicit viridovicem 

 secutis, perdilL homiiies, quos spes praedanJi studiumque bellandi ab 

 agricultura et quotidiano labore revocabat. Sed in novissinia rerum pu- 

 blicarum diflicullate Caritas patriae viros etiam et juvenes ^armavit, quos 

 maculae susceptae partem jam ciuisse constat; partem , si volacrint ßita , 

 ut ilerum in aciem descendatur, eluturos esse conüdimus. Tum ex eo quo- 

 que, quod nostra memoria vastationes et caedes promiscuae per Eiiropam 

 mullo rariores fuerunl quam antea, haud dubie sequitur, mitiora nos alti- 

 gisse icrapora. Sumamus vcro, militi praesertim gregario nondum ita luce- 



re 



