ORATIO. 9 



re honestatern' , üf atrocitäte se inquinare desinat ; vel sie tarnen , populos 

 hestiles crudeliter Iractandos esse, non amplius homimim R;re communis 

 estopinio, cui ille urendo et secando serviat, sed omnes, dummodo ne 

 plane hruti äut scelcsti sint, illud una voce detestantur. Duces autem et 

 pracfecti , ut licentiam constanter imperii severitate coercent , sie gravius 

 quodque maleficium plerumque insectantur poena. Aut si quibus animus ad 

 huraanitatis sensum durior est, tale tantumque innoeentiae tuendae Studium 

 in aliis cernunt, ut ipsi in militura flagitiis connivere erubescant. Quae 

 cum ita sint, bellum hodie , quamvis plus uno nomine calamitosum est, 

 non amplius tarnen gcntibus idem illud exilium afFert insuperabile, ac pri- 

 stinis temporibus , quibus moderatus victoriae usus, miraculi instar, o« 

 mnium in ore et sermone erat , populosque devictos adeo suspensos tenebat , 

 ut vel, virgine Celtibera gratuito manumissa , scipionem, beneficii au- 

 ctorem, Deos immortales aequiparare judicarent. 



Fallor igitur , A. A ! aut satis evidenter demonstravi , atrocitatem belli le- 

 nitam esse. At scrupulum, vereor, ne vestrum non neminiinjiciam, si il- 

 lud singulari et salutari Religionis Christianae eifficacitati tribuo. Tune 

 adeo , inquit , medii istius aevi ignarus es , quo quam nefanda ab iis , qui 

 se CHRISTI causa in armis esse ajebant, impune patrata sint, vel cora- 

 memorare piget? Carolum illum magnura innumerabiles Saxones, ever- 

 so solo , cum uxoribus et liberis confecisse , donec manus viresque ad li- 

 bertatem defendendam non amplius suppeterent. Simili fere modo ab ot- 

 roNi in Darios, ab equitibus Teutonicis in Borussos saevitum esse. 

 Milites cruce signatos, quorum agmina incomposita magnam Europae et 

 Asiae partem pervagabantur , omnia vastasse et desolasse, imperii By- 

 znntini caput, Constantmopolin^ cruore, stupro, rapina, incendiis mi- 

 scnisse, nominique suo tarn parum saepe consuluisse, ut, Twrcarwn in- 

 star j hoßtibus oculos effoderent, vel aures et nasum abscinderent. Prae- 

 terea injuriis, contumeliis, cruciatibus intolerabiles fuisse, qui Valdenses 

 et Alhigenses ferro peterent, aut cum Hussitis bella gererent, aut Maur- 

 ros impetu facto expellerent Hispania, aut vili praeeunte subulco, trajecto 

 mari, Peruvianas in opes hiarent , aut hoc in solo patrio, postquam si- 

 multas ducentorum fere annorum landein depoaita erat, majores nostros 



