, ORATIO. \i 



Atque haec nnsquam tarn bene ac diligenter tractantur^ quam ubi Religio 

 rhristiana florct vigetque. At vero quot.quantisque difficultatibus . pleraque 

 hujus vitae mimera implicantur bello! Et quo longius bellum ducitur, eo 

 latius serpunt incommoda , quae res humanae ab eo patiuntur 1 Nemiuem 

 autera paulointelligentiorem morabitur quod vulgo dicunt, terraruin orbi, 

 si omnes ejus pppuli perpetua in pa<:e essent , hoininum multitudinetn bra- 

 ,.vi onerosatn fore. Nana rem ep. nondum recidisse opjnor, ut , siraul ac 

 genus humanum sc ipsum extenuare nolit, divinae desit Providentiae, 

 unde sedem siogulis victumqae praebeat. Ceterum nimia illa , qua olfendi- 

 mur , sobolis propagatio in nonnullis tantum cernitur Europae partibus^: 

 sed hie facile allevabitur onus, si in regiqnes adliuc incultas mittuntur co- 

 loniae, qua? , qua™ multa secula ibi locum inventurae sint, quis nostrum 

 praesagire ausit? Recte igitur et sapienter Religio Christiana, ut auctoris 

 täte sua homines ad sedulitatem et solertiam impellit , ita universis populis 

 mentem injicit , quae sibi paeem avide exoptet. Atque hanc si pacem 

 universuß populus sibi avide exoptat , tentabjt. omnia ad. belli flammam quam 



_pEimum exstinguendam. i 



.,:; Verum haec tarnen, secundum christi doctrinam, non alio tentabun- 

 tur consilio', quam ut pax constituatur honesta, firma, civitatis saiuti 

 accommodata. Vel an populum Christianum putatis, ne diutius in ar- 

 mis ait, dura et indigna quaevis toleranter ferre debere? An belli exstin- 

 guendi causa oppressorum jugo collum submittere et veluti humi repere 

 oportet, donec pedibiis conculcetur? An et sentiendi et loquendi liberta- 

 tem, artium et disciplinarum flörem, omnem humanitatis progressum, res 

 ipsas Sacras et Divinas , quo dulce sciücet audiatur pacis nomen , susque de- 

 que habere? Ut plausum tandem mereatur maledietum bablii, ciuita- 

 tem Iwminum, qui vere Christiani sint, stare non posse! O levita^ 

 tem Philosophorum , qui prirata officia cum publicis temere confundunt! 

 fterum, si necesse est, Religionera Christianam belli adversariara, pacis 

 vero quasi matrem et nutricem esse dicimus. Sed si quis populus alten 

 sine causa manus intcntare aut perniciem parare pergit, examinemus, agc, 

 quomodo ad ieges ejus pacificatioai consukndum sit! Injurias humiliter fe- 

 rendo an viriüter iis resistendo? Minarum ferociuta timoie an contemtio- 



B- 3- ne?' 



