lO 



W. V R O L I K , G. F. ) 



hyJraulicis ; visccra cribris ; thoracem follibus ; musculos vectibus compa- 

 ranlcm. Keilium, sccretioncs, ex duplici' attractione , generali sive hcte- 

 rogeuca, ac spcciali sivc homogcnca , explicantem. Robinsonum, nervo» 

 taniquam chordas solidas , ab objectorum impressionibus i» oscillationcs de- 

 ducendas, considerantem. Georgium martineum denique, summi New- 

 ton i philosophiae addictum, caloris animalis ortum, attritui globalorucn 

 sanguinis in vasorum parieles adscribentem. 



Neqiie minus errant, qui arti chemicae dediti, ex hac omnia, quae in 

 corpore humano fiunt, explicare cupiunt; sed adeo quae hinc natae sunt 

 thcoriae, absurdiores fuerunt, quod illis temporibus fuerunt prolatae, quibus 

 alchemistarum et cabbalistarum erroribus circumfusa erat disciplina cliemica.' 

 Helmontius, in univcrsa rerum natura, principium spirituale sive ar- 

 chaeum eminere statuit, quod omnium corporum origini, vitae et actioni- 

 tus praesidcns , corpus etiam humanuni in conditione sua , tarn sana quam 

 aogrota, gubcrnet. Archacum illud, Principis instar, sceptrura gerere, om- 

 niaque ex voluntatc sua administrare , affirmat. Ita, si illum audias, hujus 

 jussu , sex in corpore vivo fiunt digestiones; prima, in ventriculo; sccunda, 

 in intestino duodeno ; tertia in mesenterii vasis et sie porro j ad septimum 

 vero numerum, natura, ut olim fecit divinus mundi Creator, quiescit et sab-^ 

 batum snuni celebrat. Neqne minus perversam cartesius fovet opinionem, 

 qui omnes actiones vitales , fermcnti quasi impetu fieri contendit. Secun- 

 dum iianc, sanguis in cordc cffervescit, ebtiUitione sua calorem aniuaalem 

 progignit et ipsailla perpessione ad motum impellitur ; similiter in digcstione^ 

 acldum in ventriculo natum cibos in illum ingestos fermcntat et solvit, 

 idcmque dein nervös irritans , famem excitat. Similes hypothcses admiserunt 

 sYLVius (de le boe)' varüquc Italiae medici , quorum sentontias silentio 

 praetereo, nc, nugis et ineptiis cnumerandis, taedium vobis movoam. Et 

 vero aut fallor, aut satis jam constat, non mcchanicae vel chetnicae tantiim 

 eiKcaciae actionis vitales esse tribuendas, quippe quae a sola pendeant 

 Vita. Haec unicam continet vim, cui corpora viva ottemperant , cujusque 

 praesidio existere actionesque suas edere possunt. Per eam mattrics ipsa 

 naturam suam penitus mutat, ita ut affinitates chemicae legesque mechanicae 

 fere omnem potestatem amittant, quam recuperaturae non sunt, nisi vita 



jp- 



