O R A T I O. i5 



ipsi judicium colijJbent, duJjitant, ac limacum instar agentes, itbicuuquc 

 mentis anteunas cxtendunt , sed re qixadam prudenter tacta atque pcrcepld , 

 statim eas anxic contrahmit. Dialectica vcro adjuti, rationis imLecillitatis scn- 

 SLim ad quandam pMosophandi artem mirifice excolunt. 



Jam vero audaciores fimit isti homines sceptici , imo vcro pctalantiorcs , 

 sacpiusque laedcntcs. Idcm agunt quod , apud flatonem dictum cst de 

 adolesccntulis, recens dialectica imhntis, qui disputando , opponcndo et de- 

 fendendo sibi ipsi vehementer placent , disputationis artificio , quasi ludo eqac- 

 stri, ad gloriae studium abutmitm', ac, catulorum more, carpendis laceran- 

 disque proximis mirifice delectantur. 



Altero pliilosophantium gcnere contincntar homincs sensiles , qui intelli- 

 gentiae et rationi sensum anteponimt , imde non inuncrito dicuntur philosophi 

 sensualcs; lutima vcro sensus et phanlasiae conjimctione ejusmodi philosophi 

 scnsUes facile dcditi simt omnis generis phantasmatibus , praescnsionibus , 

 superstitionibus, fm^ori fanatico, mvstico. 



His oppositi intellectmii ducem sequuntur philosophi inteUectuales , quo-^ 

 rum pleriqae, sedata et frigida mente nec non bono praediti judicio , facile 

 adhaerent syllogismorum formulis et angustiis. In philosophia omuia iutcl- 

 ligerc, omnia tenaci judicii forcipe apprehendere studeut, imo vcro iiifini- 

 tum conccptu ct notione definire atque includcre nitimtur. Intelligcntiae , 

 tanquam judici sapremo, cetei-as mentis facultates subjiciunt, nullamque, nisi 

 ratione perspecta penitus atque cognitci , auimi elaliouem sentire capimit. 



Praestantissimi pi'ofecto istisunt philosophi intellectuales , in rebus acute 

 agcndis. Sed abhorrent omniuo ab onmi sentiendi ac boua philosophandi ra- 

 tione; a platonico animi elati ardore, a mentis asscensu ad sapcra. 



In fastigio autem positi uiter oimics illi emincnt , qui rationcm ducem atqae 

 Vitae impei'aU-icem philosophando et agendo sequmitm'; qni hominum gcn- 

 tiumque indolem , et rcrum principia indagant ; c|ui riam ingrediuntur imi- 

 vcrsalcm ; qui ralionis principiis , tanqaam fmidamento ccrto et stabili , philo- 

 sophiae aedificium exsli-auut ad consummatam pcrfecti operis ideam , cx ipsa 

 ratione petitam. 



Quodsi vero ratio humana,. ex ipsius innata dominandi natma, id sibi 

 adsumere velit, ut ccteros ci subditos , sed maximi momenti hmuanitatis 

 scnsus pai\im colat , prorsus negligat , imo vei'o supprimat homo philo- 



so-- 



