R A T I O. 



15 



cos probamiis, dicentes Pythiam sacerdotem auro corrupfam et coactara Phi. 

 lippo favere. Num quid nieliores fuerunt aut sapientiores , meliorem quara- 

 Tis religionem professi principes , qui fortunam altius altiiisque evectam , et 

 ab armis, a dolis, a vigore pendentem, tamen providentiam divinam inter- 

 pretabantur ? 



Lugebant ante hos anquot annos ad egestalera redactae nationes, urbesque 

 «t pagos bella quotidie funestis domibus replebant, Is, in quo eraiit omnia, 

 Providentiam pilae instar habens , hoc ncmine populos decipere tentabat,- 

 Nunc quasi pro imperio edidit , Deum sibi dcdisse et voluntatem et potentian» 

 regendae Hispaniae. Nunc morti proximus, eoqtie verior creditus dux , aa- 

 nos ipsi vaticinatus est , quos in salutera muudi victurus esset scilicet. 



Deus homini jam mentem et consilium eripuerat. Excitabantur ex veterno 

 laesae nationes , eratque in terris una omnium bonorum ac prudentium opi- 

 nio, cui opinioni nihil unquam reitilit. Itaque Providenliae iste divinae no» 

 men usurpans tyrannus , qui multa veterum fiicta , paucas virtutes imitaba» 

 tur, turpem fugara colore Themistoclis- ornavif. 



Utinam boc esemplum tyraunidis esset estremum, cuju» memoria ex anl- 

 mis regura et imperaiorum nunqiiam excideret! Sic fiet, ut ex campis Lip. 

 siensibus et Walerlois, quos sanguis et cadavera caesorum pro libertate et 

 servitute Europae mortalium, fecere pingues , efflorescat fida et sincera con- 

 cordia , efflorescat vera et rcoderala libertas. 



Sed video mihi cogitanti, quae sint officia doctoris historici in praedpua 

 lege Providentiae Divinae observanda y idem fere accidcre, quod his, qui a ter- 

 ra in altum provehuntur. Quo plus spalii absolvo, hoc plus ex omni pro- 

 spectu crescere aBimadverto. Nunc igitur satis habebo, si vos pro humani- 

 tate vestra, quam inprimis iraploro , justo tempore componend;ie raeditandae- 

 que orationis, non raea culpa, exclusus , sed satis habebo , si nonnulla m& 

 adumbrasse existimetis, quae historico ante oculos habenda esse judicentur. 



Aut cnim fallor, aut ita fiet historia optiraa vitae magistra, si videamus» 

 nihil casu nec viribus geri, et Deum omnia fere in manus populorum po- 

 suisse, si voluatatem iUius in moauraenlis rerum gestarura deciaratara con- 

 sulant eique pareant ; civitatibus autem , quod et Plato volebat, nec muroft 

 nec triremes nec navalia nec hominum frequentiam nec aliam qiiamvis magni- 

 tudiaem ad veram felicitatera prodesse siae virtute» 



Qu» 



