6 G. W T T E W A A L L, 



De middelen otn deuzelvea te bevorderea — en het belang van den Staat bij 



ticze bevordering, 



Verleent mij , zeer geachte Hoorders, uwe aandacht en schraag alzoo mijnen 

 wankelenden gang. 



De oorsproug der burgermaalschappijen was ook die van den Landbouw. -— 

 Wanneer wij in de geschiedenis eenig berigt ontmoeleti van een of ander voik 

 der cudheid, wij vinden tevens eenige melding wegens hunnen Landbouw; — 

 cm thans van de oude Egyplenaren en hunnen Osiris , Vdn de lcunsthevende 

 GrieliCn en hunnen Triplolemus niet te spreken , blijkt genoegzaam uit de veree- 

 rende onderscheidirig , welke.de 28 boekcn van Mago bij den ('arlhaagschen on» 

 dergang genoten, hoe zcer de Roraeinsche vo!ksgeei>t voor den Landbouw ge- 

 slemd was; — de Romeinen hebijen dan ook denzelven tot eene zoodanige hoog- 

 te gebragl, dal wij , op eenen afsland van zoo vele eeuwen, hun tog gaarne 

 als onze Leermeesters de verschuldigde hulde toebrengen, 



Ongelukkig raogen wij het dus noemen , dat dcze edele kunst met de meer en 

 n:cer toeneinende weelde en het langzaam verval van den Staat, uit de handen 

 der Ciuciunatussenen Calo's in die derslaven overgaaude, meer en meer verviel 

 en eindelijk bij den gelieelen ondergang van dat maglige Rijk in den nacht der 

 niiddeneeuw verdween. Had deze belangrijke welenschap het onwaardeerbaap 

 voorregt mogen getiielen, dat dadelijk na de gelukkige herleving der letteren, 

 de asndacht onzer Geleerden op dit ondeiwerp ware gevallen, wij zouden op het 

 pad van dtze welenschap met grootere schreden zijn voorlgegaan, de belang» 

 rijke werkeu van een' Cato, Varro, Columella waren den vernielenden tand des 

 tijds gelukkig ontkomcn, cn, waar kon men ooil beler voorschriften vinden? — 

 Dan deze was niet de gang van den menschelijken geest bij de vernieuwde ont« 

 wiklveling; men beocfende wel met eene nog altijd bewoiiderenswaardige vlijt de 

 v>eiken der Ouden, in den aanvang echter meestal om de taal, ininder ter be. 

 vordering der kunsten. 



Detijd, de nieer doordriugende beschaving en de vorderingen welke in dena» 

 tuuikundige wetenschappen gedaan werden, konden alleeu iels goeds beloven. 

 I>eze heilvoorspellende dag brak aan, nadat een Christiaan Huygens, onze Ne* 

 derlandscbe Newlon, was opgeslaan. — Deze dag brak aan, nadat eene betere 

 wijsbegeerte de oudeschoolsche vervangeu had. >— Nadat een Linnaeus, ofschoon 



een 



