REDEVOERING. II 



de Mogendheden, dat om kleiti belang kan verbroken worden, — geene looze 

 onderhandelingen in de vertrekken der Vorsten kunnen daiirz.iam het geluk 

 eener Natie uitmaken; — voor eenen lijd moge men al eeiis wanen bij den 

 Landbouw minder belang te hebben, — wij beweren , dat het ware volksgeluk' 

 alleen op den Landbouw moet gevesiigd worden. 



Hel wenschelijke vau de verdere verbetering toegestemd zijnde, ontstaat ech- 

 ter bij sommigen nog deze bedenking: — zal men dit alles net het veiligst 

 aan de zorg van onze gewone landlieden overlaleii? Ik bekenne, huniie hulp ea 

 medeweiking zijn voornarae vereischlen. ^ — Niramer moeten wij uit het oog 

 "verliezen , dat zij de lieden zijn , die de meesle ervaring aan hunne zijde heb« 

 ben ; — en op deze moet alles gevestigd worden , — eene enkel theoretische 

 bespiegeling, is, althans in mijn oog, van weinig waarde. — Dan het is niet 

 minder eene waarheid, dat de gewone landman slechts blindelings zijnen voor- 

 ganger volgt; dwaalde deze, hij doolt raede; was zijn voorbeeld gebrekkig, zoo 

 is ook de navolging. — Gij wilt bij hem welligt op eene betere wijze van han* 

 delen aandringen? — Spaar die rooeite, hij schrikt voor al wat nieuw is; nit 

 gebrek aan geuoegzaara doorzigt, houdt hij zicb volkomen overtuigd, dat er 

 slecbts eene wijze van handelen kan bestaan, - de zijne. — Gij wilt Iiem 

 ter onderrigling een boek in handen geven? — Vergeefs, hij leest niel : — raaar 

 zoo hij met een goed voorbeeld wordt voorgegaan, hij volgt gereedelijk, — en 

 zie hier de reden, dat alle verbeteringen die in den Laadbouw ziju geschied, 

 uit den meer beschaafden kring kwamen. 



Belangnjk zijn mij steeds voorgekomen, de woorden van Coluraella, met 

 velke bij zijn fraai werk over de Landhuishoudkunde begint. 



« Ik ben niet van gevoelen, zegt hij, dal de onvruchtbaarbeid, waarover men 

 « ten aauzien van onzen grond zoo dikwerf klaagt , aan het ongunstige weder of 

 « aau welke audere oorzaak moet worden toegeschreven , behalve aan onze eigen 

 « schuld. — Wij hebben de zorg voor ouze landen aan slaven eu huurUngen 

 « overgeiaten, terwijl onze voorouders zelve den grond bebouwden en daar 

 « eer in slelden. — JJaarenboven, wanneer iemaud de toonkunst verlangt te 

 « heoefenen, of wil leeren dansen, zoo ziet hij om naar iemand die hem daaria 

 « de noodige lessen kan geven, lerwijl de noodzakelijkste kunst voor 's men- 

 « schen leven, en die hem het naasle aan de wijsheid zal brengen, noch on- 

 « derwijzer, noch leerling heefl: — men heeft scholen opgerigt, voor de rc" 



B a « de« 



