COMMENTATIO 



A D 



QUAESTIONEM PHYSICAM. 



INTRODUCTIO. 



Inter Quaestiones , hoc anno ab Ampl. Ordine Disciplinarum Mathematicarum atque Phy- 

 sicarum propositas, raaxime mihi arridebat Quaestio Physica. Quamquam difficultates qui- 

 dem intelligebara , quibus illius tractatio obnoxia erai, illam tamen iu agi-ressus sum 

 ut potui; et sic nata est, Viri Clarissimi! scriptiuncula , quam nunc Vobis judicandam 

 ofFero. 



PauUulum autem difFcram in iis, quorura hujus Commentationis intellectus 'explicatione- 

 indiget. 



Qiiaenam mihi mens Quaestionis videbatur sine dubio ante omnia est animadvertendum. 

 Quacritur difFereutia et convenientia effectuum tcntionis Electricae (tension Electrique) et 

 fluxus Ekctrici ( courant Electrique ) , et ut Quaestio exponatiir et illustrctur ex recentissi- 

 tnis Physicis cum ohstrvaiioulbus tum experimentis, Hisce ultimis verbis mihi visum est y 

 expositionem requiri novae illius praeclarae atque ingeniosae Theoriae a Cel. Ampire con- 

 ditac ; inprimis quum intelligerem , me quidem cffectus dare illos , quibus congrui quidam 

 m tensione occurrunt , reliquos autem relinquere posse , sed runc nullum fere ordmem^ 

 hac in Coirmentatione fore. Uoc igltur duplici UKjdo Quaestio poterat tractari : quia 

 vero postcrior priori incrat , hunc praetuli. 



Hinc mihi proposui efFectus exponere fluxus Electrici, inter quos etiam illos retuli, qur 

 vulgo pilae Voltaicae efFectus Chemici dicuntur , et a variis Physicis exeunte seculo prae- 

 €cde;iti et iiv.tio hujus fuerunt observati. Ut autem „ oranis" , ut ait Cicero , „ quae a ra- 

 „ tione sufcipitur dc aliqua re institutio , debeat a definition*; proftcisci , ut intelligatur 

 V id, de quo disputetur" sic hauc sentemiam huc quoque pertinere duxi , atque omiiibus 

 quid per tensionem , qurd per iluxum sit intelligcndum, praemisi. 



Si igitur cogitemus duo corpora, sive duo systemata corporam, inter quae actio Elec- 

 tro-motrix loc ;ra habet, secundum prima hujus Physices partis principia, illam actionem 

 tautum intelligere possumus j tanquam Ekctricitalem positivam in hoc, negativaai in illud 



A 2 cor' 



